Agent verandert (2)

 In Geen categorie

In de inleiding hebben we de basis besproken waarop we de visie van de beroepen beschrijven. Die basis is de studie inzake de 21st Century Skills. Voor de politieagent is de Top 5 van belangrijkste competenties voor de toekomst:

  1. Probleemoplossend vermogen
  2. Communicatie
  3. Creativiteit
  4. Samenwerking
  5. Flexibiliteit

Gevolgd door digitale vaardigheden (6) en zelfsturing (7).

Uit de gesprekken komt overigens duidelijk naar voren dat de verschillende competenties onderling verbanden hebben. Communicatie en samenwerking bijvoorbeeld, maar ook probleemoplossend vermogen en creativiteit. Ze apart bevragen leidt tot een kunstmatige scheiding. Ze kunnen niet los van elkaar worden gezien en worden ook door de respondenten in elkaars verlengde besproken en toegelicht.

Nr. 21 st skills Toelichting
1 Probleemoplossend vermogen Bij probleemoplossend vermogen gaat het vooral om daadkracht, besluitvaardigheid en stressbestendigheid. De agent moet overwicht krijgen op een situatie en zet daar al zijn kennis en vaardigheden voor in. Dit gebeurt doorgaans in combinatie met een flinke doses creativiteit en uitstekende communicatieve vaardigheden.

“Je komt in ons werk alleen maar problemen tegen die je moet kunnen oplossen. Als je niet in oplossingen denken kunt, dan gaat dit werk je zeker moeilijk af. […] Maar soms kom je in hele stressvolle situaties […]. Sommige collega’s bevriezen dan ook bij ernstige momenten en kunnen even niks meer, dat hoort er allemaal bij”.

2 Communicatie

 

Communicatie is een basisvaardigheid voor agenten. Deze competentie kent een sterke relatie met samenwerking en creativiteit.

Overal moet er met veel partijen frequent gecommuniceerd worden en elke communicatie is net weer anders. Het gaat zowel om communicatie met burgers, als communicatie met ketenpartners, als intern met collega’s, meldkamer en andere afdelingen. De aandacht voor communicatie is over de hele breedte toegenomen. Je moet precies weten hoe je moet communiceren in welke situatie. “Communicatie is cruciaal […]. Op straat ook. Als je een grote bek geeft krijg je die terug. Je moet wel goed weten hoe je moet communiceren en heel duidelijk zijn.”

Vroeger, toen de autoriteit van de politie meer vanzelfsprekend was, lag dat anders volgens een jonge agent: “Wat ik ervan gehoord en gelezen heb, is dat communicatie voorheen minder belangrijk was. Nu krijg je echt trainingen in het communiceren. Bij de politieopleiding wordt communicatie steeds belangrijker geacht. Ook bij het selecteren van nieuwe politiemensen. Ik denk dat het ook in de toekomst steeds belangrijker wordt”

 

3 Creativiteit

 

De steeds complexer wordende buitenwereld, de diffuse rol van de politie, de protocollisering, het zijn zaken waardoor er een toenemend beroep wordt gedaan op de creativiteit van de politieagent. De competentie creativiteit hangt in de praktijk nauw samen met probleemoplossend vermogen en communicatie. Nieuwe dingen uitproberen dat is creativiteit vind ik. Nu zijn we weer bezig met de Kermis. We zijn bezig met gebiedsverboden voor de jeugd. Dat gaan we weer uitproberen en kijken hoe dat gaat, vervolgens doen we weer andere dingen. Dat is de creativiteit die je moet hebben. Het oude soms ook een beetje los laten. De oudere dienders zeggen dan wel eens  ‘ja, we deden het altijd zo’ ja dat is goed, maar we leven in een andere tijd. We groeien met de tijd mee.”

 

4 Samenwerking

 

Er is veel veranderd op het terrein van samenwerking. De politie werkt vaker samen in een keten en kan niet zomaar zelf iets beslissen. Op veel terreinen moet worden samengewerkt en er moet worden afgestemd met diverse externe en interne partijen. Het gaat om het samenwerken in netwerken en ketens, met partners als Jeugdzorg, GGZ, BOA’s, de gemeente, brandweer en ambulance,  maar ook met buurtbewoners, winkeliers, scholen en collega’s. Dat is wennen: “Vroeger werd er binnen de politie vooral met elkaar samen gewerkt. Nu zie je dat er ook met allerlei ketenpartners buiten de politie wordt samengewerkt. Ketenpartners als gemeente, GGZ, Jeugdzorg. Alle soorten organisaties die binnen de maatschappij een rol hebben. Je moet wel precies weten wie je waarvoor moet hebben.”

Dat kan soms lastig zijn. Je moet als agent goed zicht hebben op de keten en het netwerk om je weg erin te kunnen vinden: “Er zijn af en toe teveel instanties die zich met een persoon bemoeien. Van jeugdzorg soms wel vijf  instanties en daarbovenop nog een paar instanties van GGZ. […]. Ze moeten allemaal samenwerken, maar dat gebeurt niet altijd. Wij zitten dan met de vraag welke instantie wat heeft afgesproken en met wie. Veel dingen die wij mee maken, zijn niet voor de politie. Dus wij moeten dat goed in beeld hebben”

Maar het zijn niet alleen agenten die moeten wennen, hetzelfde geldt voor de burgers:

“We kunnen niet meer alles zelf. We moeten de juiste instantie daarvoor benaderen, voor een heleboel mensen is dat wennen. Iedereen was maar gewend dat als je de politie belt dan wordt alles maar geregeld.”

Binnen de politie zelf is het ook nog niet altijd even makkelijk elkaar over afdelingen heen te vinden. “Het is wel de bedoeling om samen te werken maar men blijft het liefste veilig op hun eigen eiland (afdeling) zitten. Delen is niet altijd makkelijk. Dat is wel jammer. Het kan dus veel beter.”

5

5 Flexibiliteit

 

Een agent moet snel kunnen omschakelen in het veld en kunnen omgaan met steeds wisselende situaties. Hij moet ook verschillende rollen kunnen aannemen. Voor agenten is het een vanzelfsprekendheid om flexibel te zijn in hun werk:

“In het hele politievak is een flexibele houding belangrijk. Als er iets gebeurt moet je meteen komen, dat verwachten ze van je. Want het werk van de politie valt niet te plannen. Op je vrije dag kun je ook opgeroepen worden en dan moet je meteen komen”.

 

N.B Hierbij moet worden aangetekend dat de variatie in praktijken en voor grote verschillen kunnen zorgen: dé politieagent bestaat uiteraard niet

Waar gaat het beroep van politie agent naar toe?

Er worden geen grote veranderingen verwacht. Wel dat alle geschetste ontwikkelingen zich doorzetten: meer invloed van de technologie, meer protocollen aan de ene kant en tegelijkertijd een beroep op creativiteit en verantwoordelijkheid aan de andere kant. Van een Robocop zal echter vooralsnog geen sprake zijn. Maar er zijn bijvoorbeeld wel al bureaus waar je aangifte kan doen aan een scherm bij een digitale agent. Dergelijke zaken zetten door. Cybercrime zal een steeds grotere plaats innemen binnen het politiewerk. Het zal moeite blijven kosten de criminelen, die veel meer geld tot hun beschikking hebben, bij te blijven benen. Maar het dagelijkse werk van de agent op straat zal er niet heel veel anders uit komen te zien, zo is het algehele beeld.

Tenslotte…

Het beeld van de politie agent van nu …. Eigenschappen die traditioneel minder van toepassing waren op de politieagent van vroeger. Samenvattend kunnen we stellen dat de politieagent het niet makkelijk heeft. Het is voortdurend balanceren tussen handhaven en in verbinding blijven met de burgers. Zowel de politiek als de maatschappij zendt voortdurend een dubbele boodschap uit. Het is in de praktijk aan de individuele agent om daar zijn weg in te vinden, zo ervaart men. Het vergt veel probleemoplossend vermogen, grote communicatieve vaardigheden en veel creativiteit. Verder is het belangrijk dat de agent goed op de hoogte is van de belangrijkste wetsartikelen, wijzigingen daarin en de bevoegdheden die men heeft. Deze toegenomen complexiteit roept de vraag op of dit altijd aansluit bij het mbo-niveau waarop een groot deel van de politie werkzaam is. Moet het mbo+ zijn of wellicht hbo/wo? Het is zoeken naar een goede balans. Maar zeker is wel: politieagent is én blijft een écht vak.

 

De  interviews die de basis vormen voor dit artikel zijn afgenomen door de Sofia Ait Bassou, student van Inholland.

 

Dank lectoren en docenten van InHolland en de Haagse Hogeschool

Recent Posts

Leave a Comment

Nieuwsgierig geworden?

Wilt u geïnformeerd blijven? Laat dan hier uw gegevens achter. Dan houden wij u maandelijks op de hoogte met onze informatiebulletin t.w. “de Stroomversnelling”