Vooringenomenheid

 In Geen categorie

Stel dat je in gesprek bent met een ander. Jij hebt zojuist een betoog gedaan en de ander gaat daarop in. Prima tot zover. Alleen vaak is het zo dat jij nadat de ander drie woorden gezegd heeft, jij jouw mening over de ander, al klaar hebt. Dat is een voorbeeld van vooringenomenheid. Het wordt sterker wanneer je de ander niet eens laat uitpraten en hem in de rede valt en jouw mening dan te berde brengt.

Vooringenomenheid kan belemmerend werken doordat we foute beslissingen kunnen nemen en daarmee succes in de weg staan. Hier wat aanwijzingen.

Het brein en vooringenomenheid

Ons denkhoofd bepaalt ons leven. We zijn wandelende denkhoofden. Alles wat onder ons denkhoofd zit, kennen we niet, vinden we lastig, voelen we niet etc. Alleen het is er wel degelijk. Je denkhoofd is geprogrammeerd. Dat is gebeurd door onze opvoeders, door de scholen, door positieve ervaringen en trauma’s en nog veel meer. Ons denkhoofd bestaat uit vele karrensporen. En die veroorzaken vooringenomenheid.

Wanneer we ons daar niet bewust van zijn, dan zal het denkhoofd uit zichzelf niets diepgaand onderzoeken. Dat wat onder ons denkhoofd in ons lijf aanwezig is dient dat te doen. Dat noemen we ook wel “je gevoel volgen” of “niet te lang nadenken, gewoon je eerste impuls volgen”. We noemen dat ook wel onze interne gids.

Om die interne gids te vinden, die te gaan volgen en daarop te vertrouwen, daar is oefening voor nodig. Je bewust worden van het feit dat je denkhoofd je handelen bepaalt en niet dat wat je gevoel je zegt om te doen. Er zijn vele technieken en oefeningen om dat te leren. Denk aan mindfullness, yoga, mediteren. Ja dat zijn andere trainingen als de denkhoofdcursussen zoals ”Psychologie voor managers” of “Gespreksvaardigheden voor ICT-ers” en noem maar op.

Opgewonden brein

In ons denkhoofd zit o.a. het lymbisch systeem. Daarin zitten al onze emoties en gevoelens opgeslagen. Dat lymbisch systeem bepaalt hoe en wat we beslissen. Dat systeem kan stevig met ons op de loop gaan. Denk aan de klaagcultuur die in vele organisaties aanwezig is. Dat klagen triggert dat lymbisch systeem en de negatieve ervaringen die we hebben. Dat klagen zorgt ervoor dat we vanuit onze eigen frustraties gaan spreken en niet onze interne gids volgen. Die frustraties maken vooringenomenheid.

Vooringenomenheid heeft grote impact op de organisatie, op mensen, op klanten, op mensen in wijken van een gemeente etc.. Heel gemakkelijk plakken we een etiket op die mensen. Die mensen zijn per definitie tegen ons. Door die vooringenomenheid geven we die mensen geen eerlijke kans. Dat is niet alleen unfair, ze krijgen de kans niet om zich te uiten en ook snijden we hen de pas af om de talenten die zijn ook hebben, in te kunnen zetten voor het gemeenschappelijke doel. Die vooringenomenheid belemmert het creëren van Draagvlak en mogelijk ook onjuiste besluitvorming.

Wat te doen

Zo wilde het hoofdkantoor landelijk een bepaald ICT-systeem kopen en implementeren. Er was landelijk weerstand. De kantoren willen niet, zijn tegen ons was de gangbare opvatting in het hoofdkantoor. Die vooringenomenheid is doorbroken en er is met de landelijke eenheden ruim overlegt. Het systeem is aangeschaft alleen op een manier met heel veel draagvlak geïmplementeerd

Concreet: stel heel veel vragen. Goede & foute vragen triggeren de interne gids. Geen enkel antwoord is goed of fout. Zo krijgt de interne gids de kans zich te manifesteren. De procesbegeleider bij dit vragenstellen, dient juist hierop te sturen. Door vragen te stellen vertraag je mensen te gaan handelen o.b.v. hun geprogrammeerd denkhoofd. Er komt ruimte, het stimuleer, en het inspireert mensen mee te denken.

Goede vragen stellen

Wat zijn goede vragen? Dat zijn vragen die zorgen dat men zich niet meer laat leiden door het vooroordeel maar op een andere manier naar het vraagstuk of de situatie gaat kijken.
Je kunt bijvoorbeeld vragen stellen die zorgen dat mensen outside de box leren te denken. Ook een vraag die over toekomst gaat is een prima vraag. Stel vragen die de interne gids van mensen triggeren, die op hun gevoel werken, vragen die hen inspireren om tot actie over te gaan, vragen die hun creativiteit aanspreken. Dat soort vragen geeft mensen individueel de mogelijkheid zich te openen, zich te laten zien, bij te dragen aan het geheel. Het geeft heel opzienbarende resultaten. Daarmee wordt vooringenomenheid doorbroken.

Juiste attitude i.p.v. de juiste techniek

Luistert die nu echt of doet die alsof. In werkoverleggen heb ik vaak gezien dat de manager heel goed was in het stellen van vragen. Echter uit alles bleek ook dat hij eigenlijk niet luisterde. Het ging hem om de techniek van goede vragen stellen, i.p.v. het creëren van een verbinding, creëren van draagvlak etc.. Daarmee wil ik zeggen dat oprechtheid, integriteit hier essentieel is. Zo kan je een vraag open met een vragende blik stellen. Diezelfde vraag kan je ook agressief stellen, waardoor mensen in de verdediging gaan. Met het stellen van vragen, dien je als doel te hebben het procesverloop te bevorderen om daarmee bij te gaan dragen aan een goed resultaat. Dan is luisteren met je interne gids als luisterend oor, belangrijk. Dat oefenen, dan jezelf helpen dat luisteren steeds beter onder de knie te krijgen.

Recent Posts

Leave a Comment

Nieuwsgierig geworden?

Wilt u geïnformeerd blijven? Laat dan hier uw gegevens achter. Dan houden wij u maandelijks op de hoogte met onze informatiebulletin t.w. “de Stroomversnelling”