Toevallig ook “DWDD” gezien van maandag 23 maart? Het ging over de strengere maatregelen die de regering had genomen om de corona-crises te beteugelen. Gasten bij Van Nieuwkerk waren Jeroen Dijsselbloem en Geert Mak (de historicus). In deze uitzending draaide het eigenlijk om 1 ding, t.w. vertrouwen.

Vlak voor de uitzending had de nederlandse regering bekend gemaakt dat een aantal maatregelen om de corona-crisis te lijf te gaan aangescherpt zouden worden. De eerste vraag aan de heren van Van Nieuwkerk was wat hun mening was over die aanscherping. Hierover ging de volgende discussie

Bij het spitten in mijn archieven ontdekte ik een artikel waarin een aantal punten worden genoemd die Steven Covey noemt in zijn boek “De snelheid van vertrouwen”. Helaas de schrijver van het artikel en in welk magazine het was geplaatst is mij onbekend.

In het artikel wordt ingegaan over de rol van leiders bij het scheppen van vertrouwen. Volgens de schrijver zijn leiders vooral bezig met hun eigen belang. Het is korte termijn beleid. Meestal wordt duidelijk dat zij dan weinig vertrouwen meer hebben in mensen op de werkvloer, in de burgerij. En dat, terwijl vertrouwen juist in crisissituaties een cruciale rol vervult als het gaat om het in dit geval terugdringen en overwinnen van de coronacrisis. De vraag is dus bij crisissituaties hoeveel vertrouwen de leiders hebben in de burgerij en hoeveel zij de burgerij vertrouwen willen geven en omgekeerd.

Belang van vertrouwen
Het belang van vertrouwen wordt enorm duidelijk in de huidige crisis. Dingen gaan mis op het moment dat vertrouwen ontbreekt – en goed mis ook. Daarmee is het een cruciale component voor de maatregelen die de regering neemt. Het bijzondere van vertrouwen is dat het zowel positief als negatief uit kan werken. Het is niet voor niets dat Rutte zijn speech voor het nederlandse volk eindigt met “ik reken op u”.

Levenssap
Zoals Stephen Covey schreef in zijn boek ‘De snelheid van vertrouwen’: als vertrouwen ontbreekt, gaan dingen traag en vaak gepaard met steeds zwaardere opgelegde maatregelen. Is het echter aanwezig, dan gaan dingen snel en vaak blijkt dat het resultaat veel minder inspanning vergt. Met andere woorden: vertrouwen is het smeermiddel in de samenleving. Het is het ‘levenssap’ in de samenleving, iets dat de sfeer kan maken en breken, en het uiteindelijk gewenste resultaat, nl. het overwinnen van de coronacrisis binnen handbereik brengt.

Schade
Vertrouwen komt te voet en gaat te paard. Met een verkeerd woord of een foute actie kunt u in een klap een goed opgebouwde vertrouwensband om zeep helpen, en het duurt jaren om de schade weer te herstellen – als dat ooit nog gebeurt. Het vestigen van vertrouwen en het uitbouwen daarvan is voor leiders en managers dan ook een must. Iets wat voortdurend bewaakt moet worden. Het goede nieuws is dat u eraan kunt werken. Of mensen u vertrouwen of niet, hebt u helemaal zelf in de hand.

Geloofwaarheid
Geloofwaardigheid betekent dat u als manager vier vragen moet kunnen beantwoorden:

1. Ben ik congruent?

Alles wat ik zeg, is dat in lijn met wat ik doe?
Alles wat ik denk, is dat in lijn met wat ik zeg en doe?
Alles wat ik voel, is dat in lijn met wat ik zeg en doe?

2. Wat is mijn agenda?
Waarom doe ik wat ik doe? Kloppen mijn intenties met dat wat het voor anderen lijkt te zijn? Doe ik mee aan politieke spelletjes? Heb ik een verborgen agenda?

3. Ben ik (nog) relevant?
Zijn mijn kennis en ervaring op dit moment nog relevant? Weet ik leiding te geven aan de verschillende culturen binnen de organisatie? Ken ik het nut en de toepassing van sociale netwerken?

4. Wat is mijn staat van dienst?
Wat is mijn trackrecord? Win ik daarmee vertrouwen? Kan ik aantonen dat ik de juiste persoon ben voor deze klus?

Gedrag
Daarnaast speelt bij vertrouwen natuurlijk ook gedrag een rol. In het eerder genoemde boek noemt Stephen M.R. Covey dertien vormen van gedrag die vertrouwen versterken. Door die bewust in te zetten bent u als manager in staat het vertrouwen in u te laten groeien. U kunt dus bewust werken aan vertrouwen door de volgende vormen van gedrag te laten zien:
1. Wees rechtdoorzee
2. Toon respect
3. Creëer transparantie
4. Zet fouten recht
5. Toon loyaliteit

6. Boek resultaten
7. Verbeter uzelf
8. Zie de realiteit onder ogen
9. Schep duidelijkheid over verwachtingen
10. Leg verantwoording af
11. Eerst luisteren, dan pas praten
12. Kom toezeggingen na
13. Draag vertrouwen uit

Tot zover het artikel.

In de uitzending gingen Dijsselbloem en Mak ook in op een boek. Nu gaat het niet om het boek, wel om de verschillen tussen leiders en hoe zij omgaan met vertrouwen en wat voor middelen zij gebruiken en hoe zij die gebruiken. Ik raad de lezer van harte aan dat gesprek hier te beluisteren. Het is zondermeer de moeite waard.