Ja – dat is wat ik tegen mijn vrouw zei toen we door Cochin liepen. Een stad in het westen van India. Het is een stad waar de VOC een vestiging had en waar spiritualiteit een belangrijk gegeven is.
Het stadje is behoorlijk toeristisch, en de meeste bezoekers vallen in de categorie yogi’s. Althans – dat is de categorie waarin ik mensen die volgens mij iets hebben met spiritualiteit indeelde.
Jonge mannen – hippe twintigers en dertigers met yoga kleding en een knotje midden op het hoofd. Westerlingen die op blote voeten door de stad lopen terwijl zelfs de locals gewoon sandalen dragen.
Dat zijn omstandigheden waarin ik spontaan puistjes kreeg. En tegelijkertijd merkte ik hoe dom ik dan bezig was. Ik veroordeelde deze mensen enkel op hun uiterlijk. En ik merkte dat mijn ego me vertelde dat ik daarboven stond.
Precies – eigenlijk kots ik dan een beetje van mijzelf. En het zette me aan het denken. Want ik weet dat ik niet zo’n persoon wil zijn. En toch oordeel ik soms, bijvoorbeeld als ik moe of geërgerd ben.
Ik besloot mijn houding aan te passen. Nu heb ik trainingen gedaan bij Anthony Robbins (jawel de NLP-goeroe, en dat is die echt). Bij een van die trainingen heb ik kennisgemaakt met de onderstaande vier punten.
Wellicht heb jij er ook wat aan.
- Je laat een kans liggen om te groeien
Ieder mens is op een bepaald gebied wijzer dan jij. Wanneer je mensen veroordeelt dan stop je ze in een hokje. Voor jouw gemak maak jij ze veel kleiner dan ze zijn.
Dat is zonde omdat het je belemmert gezonde relaties op te bouwen. En het is ook zonde omdat je voor jezelf een kans laat liggen om van de ander te leren.
Ieder mens kan jou iets leren. Juist de mensen die je normaal niet zou toelaten in je leven. Dat merk ik keer op keer. Zowel thuis als op reis. Mijn verwachtingen zeggen niets over de ander.
Een ‘oppervlakkige’ Amerikaan blijkt indrukwekkend geneeskundig werk te doen in de krotenwijken van Poena en dat gratis. En een vreemde Indiër bleek niet alleen vreemd, maar ook verrassend wijs en inspirerend.
Doe je best om verwachtingen over anderen los te laten. Mensen hoeven zich niet te gedragen naar jouw maatstaf. Als de hele wereld dat zou doen, dan zou het een saaie boel worden.
Besef dat jouw manier niet de beste manier is, maar slechts een manier. En weet dat een open houding je uiteindelijk meer oplevert in de vorm van een ontspannen leven en rijkere relaties.
Probeer mensen niet te veranderen. Je kunt mensen inspireren, maar ze veranderen alleen als zij dat zelf willen. Werken aan jezelf is veel effectiever dan anderen pushen.
Geniet van mensen zoals ze zijn. Ook als ze niet zijn zoals je zou willen dat ze zijn.
Luister en besef dat er altijd iets te leren valt. Als je altijd over jezelf praat dan leer je weinig.
De volgende keer als je een oordeel voelt opkomen, houd hem dan eens tegen dit licht. En onderzoek wat de echte oorzaak ervan in jezelf is en of je dat kunt laten en de ander tegemoet kunt treden zonder verwachtingen. En dus verklein je daarmee het verschil tussen jou en de ander.
- Je kent nooit het hele verhaal
Een waarheid als een koe. Weet jij veel wat mensen allemaaal hebben meegemaakt! Het enige dat jij ziet is een klein deel van het eindresultaat. Het resultaat van een leven vol ervaringen, leuke en minder leuke.
Zo kaan iemand die dominant overkomt, vroeger misschien gepest zijn. Iemand die schoenen koopt die gelijk zijn aan die van de rest van zijn vrienden wil dolgraag ergens bij horen. De persoon die altijd over zichzelf praat is mogelijk op zoek naar de bevestiging die zijn moeder hem nooit gaf.
En dat stemmetje in jou dat mensen zo graag in een hokje wil stoppen komt voort uit angsten en onzekerheden die jij hebt opgepakt in je leven.
Hoe kun je over iemand oordelen als je zo weinig over de ander weet? En zelfs als je de ander wel kent – dan nog zie je slechts het topje van de ijsberg.
Een mensenleven is eindeloos genuanceerd en gecompliceerd. Geen enkel oordeel doet recht aan de persoon die je voor je hebt. Dus het heeft geen zin om eraan te beginnen. En daarmee overbrug je een groot deel tussen de verschillen tussen mensen
- Je wordt iemand die je niet wilt zijn
Precies. Dat is één van de belangrijkste redenen waarom ik wil stoppen met oordelen. Wanneer je een ander veroordeelt op wat voor manier dan ook, dan breng je onderscheid aan, je houdt het verschil in stand, sterker je vergoot het verschil
Je vertelt jezelf heel duidelijk dat jij en de ander los van elkaar staan. En dat jij beter bent. Dat je op een of andere manier superieur bent.
Het is een gedachte die begrijpelijk is – iedereen voelt zich graag goed over zichzelf. Maar het is ook een gedachte die ik graag uit mijn hoofd duw.
Waarom? Omdat superioriteit een misverstand is dat ontzettend veel leed veroorzaakt in de wereld. Mensen doen elkaar alleen kwaad als ze denken dat ze daartoe het recht hebben. En ze vinden dat ze het recht hebben wanneer ze vinden dat ze beter zijn dan de ander.
Iedereen bewandelt zijn eigen levenspad. Dat sommige mensen kiezen voor een ander pad dan jij, of een maatschappelijk minder acceptabel pad, wil niet zeggen dat het mindere mensen zijn.
Volgens mij bestaat zoiets niet. Mensen zijn mensen. Soms is dat idee makkelijker toe te passen dan andere keren – maar dat wil niet zeggen dat het niet de moeite is om na te leven.
- Je zegt uiteindelijk meer over jezelf
Ik woon in Venlo. Jaarlijks zijn daar de zomerfeesten. Jong, oud, iedereen komt daar. Nu gaf ik laatst een Master-class over ‘mens en organisatie’ op Fontys, een HBO-instelling. De meeste studenten waren blank en goed gekleed.
Ik stelde hen de vraag of zij bij de zomerfeesten ook een praatje gingen maken met mensen die in leren pakken met kettingen etc rondlopen. Nou het antwoord was duidelijk, niemand. De vraag die ik toen stelde was: wat is nu de reden dat je niet op die mens afstapt en een praatje gaat maken. Een hoop gegiechel en uiteindelijk kwam het antwoord dat het uiterlijk hem niet aanstaat. Wanneer ik de yoga-mannen-met-knot veroordeel dan doe ik dat vanuit een bepaalde angst of onzekerheid. Niet vanuit een plek van nieuwsgierig zijn naar de ander, vanuit compassie.
Hoe jij oordeelt over anderen legt bloot hoe je over jezelf denkt. Je ziet waar jouw angsten en onzekerheden liggen.
Want als je perfect tevreden bent, mensen benadert vanuit nieuwsgierig zijn, vanuit compassie dan valt er niets te oordelen. Dan is alles gewoon wat het is, en kun je het (meestal) laten zoals het is.
Dan voel je je niet alleen veel kalmer. Maar kun je ook optimaal genieten en leren van al die mensen om je heen die anders zijn dan jij. Knot of geen knot.
Met Cochin-approach hebben we het over o.a. het omgaan met verschillen tussen mensen. Over iets oordelen is een factor dat die verschillen maakt. Oordelen, helaas ik doe het nog steeds, en jij? We weten allemaal dat we het niet willen doen. En toch. Vandaar deze blog.
Bewerking van onbekende
