Elke leider heeft een lichtend voorbeeld. En elke organisatie steelt wel eens een idee of methode van de toppers binnen de sector. Het heeft echter geen zin je voorbeelden te imiteren, integendeel.
‘De mensen die gek genoeg zijn om te denken dat ze de wereld kunnen veranderen, zijn die mensen die de wereld veranderen’. Die zin komt uit een oude reclamecampagne van Apple. Het hadden de woorden van Steve Jobs kunnen zijn, maar het staat niet vast dat hij ze ooit uitsprak. Wat wel vaststaat is dat de hoeveelheid rook waarmee creatieve en innovatieve ondernemers, productontwikkelaars, IT’ers… Jobs bewieroken een helder zicht op de man belemmeren.
Natuurlijk wil elke ambitieuze ondernemer of starter een bedrijf als Apple uit de grond stampen. Of toch een bedrijf dat even visionair en relevant is, evenveel winst maakt, evenveel hondstrouwe fans heeft en even knappe producten maakt. De behoefte om als ondernemer op te kijken naar rolmodellen is begrijpelijk.
‘Voor elke leider geldt dat het een goed streven is om kritisch naar zichzelf te kijken door zijn eigen werkwijzen met die van andere leiders te vergelijken’, schrijft Oliver Sibony, strategisch adviseur en hoogleraar aan Oxford en de HEC in Parijs, in zijn meest recente boek Storing. 9 denkfouten bij het nemen van strategische beslissingen. Maar bij onze zoektocht naar een inspirerende voorbeelden begaan we vaak cruciale vergissingen.
Jij bent Steve Jobs niet
Een bekende uitspraak van Jobs is dat hij niet luisterde naar wat de consument wil, maar dat hij beslist wat de consument nodig heeft. Zonder die geniale – zij het misschien wat arrogante houding – was er nooit een iPod geweest en konden we nu waarschijnlijk niet swipen op een scherm.
‘Ook veel andere leiders vertrouwen op hun intuïtie bij het lanceren van een product’, schrijft Sibony. ‘Consumenten vragen alleen naar dingen die ze al kennen, verklaren ze. Dus moet iedereen die echt wil innoveren creativiteit en zelfvertrouwen boven de publieke opinie laten prevaleren.’
Het is heel verleidelijk om je te identificeren met een radicale vernieuwer
Dat klinkt logisch voor baanbrekende innovaties. Maar het minste deel van de innovaties zijn baanbrekend. De meeste zijn geleidelijke innovaties. Toch wordt dezelfde argumentatie volgens Sibony vaak misbruikt om bij geleidelijke innovaties af te zien van producttests. Het is als ambitieuze ondernemer heel verleidelijk om je te identificeren met een radicale vernieuwer als Steve Jobs. Maar laat ons wel wezen, jij bent waarschijnlijk niet de Steve Jobs van jouw sector.
Jij bent (waarschijnlijk) geen genie
Het brengt Sibony tot een andere denkfout bij het nemen van strategische beslissingen: zelfoverschatting. We vinden onszelf betere chauffeurs dan de meeste andere mensen. Uit onderzoek blijkt dat maar liefst 95 procent van de MBA-studenten ervan overtuigd is dat ze tot de beste 50 procent van hun jaar horen.
Het voortdurend overschatten van onze capaciteiten voedt volgens Sibony ons verlangen om genieën te kopiëren. ‘Als ik denk ‘Steve Jobs was een genie’ en daaruit concludeer dat ik hem moet imiteren, ga ik voorbij aan de voorwaarde van deze redenering: ‘Ik ben ook een genie’.’ Als die voorwaarde niet is voldaan, zal het imiteren van Jobs weinig zinvol blijken.
Volgende week verder met “jouw bedrijf is Apple niet”
