Autonoom worden is een ontwikkelproces. Volgens mij is dat een van de bedoelingen van het leven. D.w.z. helemaal worden wie je bent en als zodanig een klein stukje van het leven nog mooier maken dan het al is. Je kan dat proces niet stoppen, groeien en ontwikkelen is zo biologisch als het maar zijn kan. Je doet het er ook niet “eventjes” er bij, tussendoor in de waan van de dag. Het duurt ff voordat je je eigen hebt gemaakt dat groeien naar autonomie van jou is en erbij hoort. Met vallen en opstaan ga je dat ontdekken. Wees blij als je steeds meer momenten ontdekt dat je autonoom hebt gehandeld. Laat de volgende tips je helpen die momenten te gaan herkennen, en je helpen in jouw ontwikkelproces naar autonomie daar aandacht aan te geven. En vooral, geniet van dat proces, het is het meer dan waard.
- Weten wie je bent
Een dieselmotor wordt nooit een motor van een speedboot. Jaren geleden was ik controleur bij de Economische Controledienst en deed ik een controle bij een lingeriemerk. Ik werd er gek van. Ieder halfjaar een nieuwe trend of modelijn. Ik ben toch meer iets van Stap voor stap opbouwen, draagvlak creëren. Dat is anders dan het jachtige van de mode. Dat bedoel ik met weten wie je bent. Weet je dat, zoek daar dan een passende omgeving bij.
- Bepaal wat je écht wil
Op dit moment doe je werk. De vraag is of jij dat doet omdat het in je opvoeding, in je familie ‘zo hoort’ of daar de verwachting is dat je in die omgeving werkt? Of wil je het omdat jij er van geniet en het super leuk vindt? Eerder zei ik dat ik ooit controleur ben geweest. Mijn ont-dekking was dat ik het werk had gekozen dat mijn vader ooit had gedaan en ook in de omgeving (= rijksoverheid) werkte wat mijn vader het beste vond voor zijn kinderen. Die ont-dekking heeft een enorme invloed gehad. Ik ben nu zelfstandig met een eigen bedrijf en doe werk waar ik echt een kik van krijg. Dat veranderproces heeft echter wel een tijd geduurd.
- Grenzen aangeven, oefening baart kunst
De stap nadat je “nee” hebt gezegd, is vaak de moeilijkste. Het “nee” zeggen op zich is vaak al een hele kunst, en dat dan volhouden. Het “nee”-zeggen zelf levert vaak veel stress op. Dat dan toch volhouden is de kunst. De oorzaak van dat nee-zeggen ligt er vaak in dat je je verantwoordelijk voelt. Ergens zit er iets “in jou” dat maakt dat je je altijd en overal verantwoordelijk voelt en daarmee ga je je eigen gedrag rechtvaardigen. Zo overschrijd je je eigen grenzen. Dus ook voor iets dat waar je part nog deel aan hebt. Daar kun je wat aan doen. Pfffffff, ik spreek uit ervaring. Echter, hoe vaker het lukt om je grens aan te geven of je mening te verwoorden, hoe zekerder je je gaat voelen en hoe makkelijker het je afgaat.
- Vergelijk jezelf niet met anderen.
De meeste van ons zijn kampioenen om zichzelf met anderen te vergelijken. Wanneer dan blijkt dat we iets doen wat anders is dan anderen doen, dan zijn we ineens “niet goed genoeg”. Zo is mij aangepraat dat ik geen projectmanager ben. Daar heb ik best last van gehad. Totdat ik ontdekte dat ik supersterk ben ik het uit de modder halen van vastgelopen projecten. Ook van projecten waar de meeste projectmanagers hun vingers niet aan willen branden. Vaak leverde ik aansprekende successen. Toen ik dat had ont-dekt ben ik mij loods- en sleepbootkapitein gaan noemen. Dan maar geen projectmanager. Onthoud ook dat het leven maar saai zou zijn als iedereen dezelfde kwaliteiten en sterke kanten heeft. Er zijn geen ‘betere’ mensen, maar wel ‘andere’.
- Je kan niet iedereen te vriend houden
Wat je ook doet, je zult nooit iedereen tevreden stellen. Er zullen altijd mensen zijn die het toch net anders zouden hebben aangepakt, of een andere reactie van je hadden gewild. Iedereen bekijkt situaties van een andere kant, gekleurd door een eigen bril van ervaringen, meningen en motivaties. Zo had ik als sleepbootkapitein (zie hiervoor) een project opgeleverd. Het niet of te laat opleveren zou miljoenen hebben gekost. Na oplevering droeg ik een en ander over aan een kwaliteitsmedewerker in vaste dienst die ook aan mijn opdrachtgever rapporteerde. Hij was bijzonder ontevreden over het project want ik had niet voldaan aan de kwaliteitsrichtlijnen. Het is dus nooit voor iedereen goed. Juist daarom is het belangrijk dat je autonoom wordt. Jij bepaalt wat je belangrijk vindt, jij bepaalt in hoeverre je anderen wilt helpen, jij bepaalt wat je met je leven doet. Een ander zal daar beslist zijn of haar mening over hebben, maar de kunst is om daar afstand van te nemen en autonoom te zijn.
- Geniet van het vallen en opstaan. Iedereen maakt fouten en blunders. En niet eentje, maar regelmatig meerdere op een dag en dan zijn we ook nog stommer dan ezels want die stoten zich maar al te vaak meerdere keren aan dezelfde steen. En hoe goed is dat! Je hebt door al deze gemaakte fouten wel een hele berg ervaring op gedaan en weet zo steeds beter wat je wilt, waar je voor staat en waar je heel goed (of juist niet) in bent. Zonder deze fouten had je niet gestaan waar je nu staat, kijk naar wat je wel hebt bereikt. Als je een keertje tijd over hebt en we zien elkaar dan zal ik je eens uitvoerig vertellen over mijn ervaringen.
Ons hele maatschappelijke stelsel is gebaseerd op scoren. Op school, op het werk, in de sport etc. Maar iedereen maakt fouten. Dagelijks! En vaak lijken we er niet of nauwelijks van te leren (of anderen). Het geeft een gevoel van mislukken, van er niet toe doen
Wat ik daarvan geleerd heb, is mijn benadering van menswaardig resultaat behalen. Of dat nu is in het reguliere werk of in veranderprocessen is. Met Cochin-approach mensen helpen zich minder vaak te stoten aan diezelfde steen, mensen helpen meer autonoom te worden.
En dat in hun werktijd. Stel je voor! Mensen met een vast contract in een organisatie helpen een beter mens te worden en daar ook nog voor worden betaald! Mooier kan toch niet!
