Het leven heeft jou niet nodig, jij hebt wel het leven nodig.
Het gaat mij nu om twee aspecten in deze uitspraak:
- Het leven
- Hoe de mens ermee omgaat.
Wat mij betreft is “het leven”: alles wat leeft, dus bergen, water, planten, mensen en nog veel meer voorbeelden. Het leven legt de basis voor ”hoe de mens ermee omgaat”. Het denkhoofd van de mens beïnvloedt die basis enorm.
Vanaf de geboorte (en voor sommigen onder ons al eerder) zijn we bezig ons steeds bewuster te worden van hoe we leven. Zelf zie ik bewustwording als een proces om te ontdekken wie je bent en beseffen wat er in jezelf omgaat, hoe je op anderen reageert en weten waarom je zo op anderen reageert. In dat “weten” zit wat mij betreft de angel.
Wat is ‘weten’? Er zijn mensen die zeggen dat dat alles is wat je met je denkhoofd geleerd hebt. Of is het tegenovergestelde waar, nl. dat dat “weten” je gevoel (= dat waarmee je geboren bent) volgen en dat met wat je geleerd hebt te realiseren. Is dit nu echt belangrijk. Ja, want
Menswaardig impactondernemen in de context van betekeniseconomie heeft de laatste uitleg als invalshoek. Alleen hoe doe je dat nu? Immers we zijn allemaal opgegroeid met de inhoud van deze video. De weerstand van de boeren bij de stikstofproblematiek confronteert ons met “volgen we ons gevoel en gebruiken we dan ons verstand” of “doen wat ons geleerd is”.
Die weerstand is het gevolg van de vergroeiing in ons denken over “het leven”. Economie bepaalt in hoge mate ons leven. Ik kan mij heel goed voorstellen dat dat het geval is bij boeren. Daardoor lijken zij en wij te zijn vergroeid met ‘welvaart’. Echter de economie gebruikt de term ’welvaart’ als de mens ’welzijn’ bedoelt.
Die vergroeiing met welvaart leidt tot onnatuurlijk handelen op het dagelijks werk van ons allemaal, dus ook op dat van boeren.
Deze constatering is bedoeld om mensen het besef bij te brengen om een veranderproces in denken op gang te brengen. Mensen bewust maken dat hun dagelijks handelen is ingericht op basis van het vaste patroon van het economisch denken, dat we het ‘normaal’ vinden dat handelen te doen volgens deze, ons aangeleerde weg en dat dat de enige weg is om dingen te doen. En er niet eens meer bij stilstaan dat er wellicht ook nog andere wegen zijn.
Ons leven draait om kennis. Kennis, onze ratio, is het recept dat we krijgen hoe ons leven te leiden. Hoe meer kennis, hoe meer macht. En dat is het nuttige hulpmiddel om steeds mooier te leven!
Vanaf ons vierde levensjaar wordt ons dat economisch denken aangeleerd op school. We mogen ‘geen fouten maken’, we moeten al vroeg ‘presteren’. We doorlopen onze schooljaren, pakken al dan niet een studie op en gaan vervolgens werken: we komen in organisaties terecht. Daar leren we ‘niet zeuren, geld verdienen’, ‘je moet daar maar tegen kunnen’. Het wordt als het ware een automatisme. Aan dat bepaalde, uniforme gedragspatroon zijn we gewend geraakt. We doen dat zonder erbij na te denken. Dat is dat diepe karrenspoor.
En juist dat, dat maakt mensen langzaam maar zeker klein. Om mensen tenslotte te bestraffen met de dooddoener dat zij niet willen veranderen.
Tijden veranderen. Het credo ‘kennis is macht’ maakt plaats voor ‘emotie is macht’. Die ontwikkeling zal de eerstkomende decennia meer en meer voet aan de grond krijgen. Genoeg aanwijzingen daarvoor. Denk aan het belabberde vertrouwen dat mensen hebben in banken. Of de emoties rond de stikstofplannen. Maar ook het succes dat het TV-programma Big Brother had. Bedenker John de Mol heeft ooit gezegd dat ‘alles, dus alles in dit leven draait om emotie’.
Het draait om emotie, niet om euro’s. En dit raakt de principiële vraag wat het leven van mensen het meest bepaalt: welzijn of welvaart?
Welvaart draait om geld. We meten onze levensstandaard er aan af. Zo kunnen we welvaart afmeten aan ons inkomen, de auto voor de deur, het aantal vakanties per jaar, de winst die we maken, de lage prijzen en nog veel meer bekende items die reclamespotjes ons willen doen laten geloven.
Wie welvaart in de ruimste zin hanteert, heeft aan de term welzijn geen behoefte.
Welzijn, kwaliteit van leven, mag niet worden verward met welvaart.
Onze kwaliteit van leven heeft te maken met ‘lekker in je vel zitten’, ‘je ding kunnen doen’, samen-leven en samen-werken. Het gaat om het creëren van positieve gevoelens, emoties: voor ieder verschillend, maar met gemeenschappelijke kenmerken:
- openheid voor het leven om je heen,
- nieuwsgierig zijn naar het opdoen van nieuwe ervaringen,
- grote levenslust in de dingen die je doet,
- tevreden met zichzelf en zijn omgeving, zonder frustratie en boosheid,
- ontspannen reageren op gebeurtenissen,
- (zelf)vertrouwen in de zaken die hij onderneemt (weinig zelfvertrouwen maakt mensen afwachtend en risicoloos, en komt tot niets nieuws),
- evenwicht in zijn reacties op emoties van buiten.
Welzijn is het bepalende is voor ons leven en dat dat leidt naar onze levensstandaard. Welvaart KAN daarbij een hulpmiddel zijn.
Tot zover mijn mijmeringen.
