Weerstand is een complexe emotie die zich manifesteert als een gevoel van afkeer, verzet, tegenstand of tegenwerking. Het ontstaat wanneer iemand bijv. iets als onaangenaam ervaart. Weerstand is merkbaar bij veranderingen binnen een organisatie. Ons huidige manier van zakendoen is op een bepaalde wijze georganiseerd. Die organisatie is ons huidige economisch systeem dat onderbouwd wordt door ons economisch denken en theorieën. Dat systeem hangt nauw samen met de wereldorde, die gebarsten is. Daarmee is het systeem gebarsten. Immers ons systeem wordt gedomineerd door een economische grootmacht als de Verenigde Staten. Ook kijken wij feitelijk in Europa anders aan tegen het eenzijdig marktdenken (= winstmaximalisatie).
Weerstand kan voortkomen uit angst voor het onbekende, een gevoel van onzekerheid over de toekomst, of een verstoord gevoel van comfort en routine. Mensen hebben van nature de neiging om vast te houden aan bekende patronen en elke verstoring van deze patronen kan leiden tot weerstand. Dit kan zich uiten in verschillende gedragingen, zoals aarzeling, uitstel, openlijke afwijzing of zelfs tegenwerking, denk aan “het zal wel meevallen”, of “onzin” of “daar moet je je niet mee bezig houden” en nog zo wat.
Het zal echter wel gebeuren en hoe dan om te gaan met die weerstand, bij uzelf, bij uw medewerkers, bij uw klanten, bij uw leveranciers, bij de mensen in de wijk waar uw bedrijf gevestigd is etc. Hoe bij uzelf mogelijke weerstanden het hoofd te bieden.
Omgaan met weerstand als leidinggevende
Geef je leiding in jouw organisatie dan geeft dat weerstand tegen verandering door die breuk. Er komen nieuwe processen, nieuwe leveranciers, nieuwe regels en wetgeving Je kan je ongemakkelijk gaan voelen, je kan met vragen komen te zitten. Doordat de focus zich steeds meer gaat verplaatsen naar andere landen en leveranciers geeft dat vele herzieningen in de bedrijfsprocessen en in de werksituatie van uw mensen. Hierbij ontstaat bijvoorbeeld onzekerheid over de toekomstige rol van uw organisatie in de samenleving of een verandering van de bedrijfscultuur. Dit zijn dingen die zelfs heftige weerstand kunnen oproepen bij de medewerker.
Ook krijg je als leidinggevende te maken met weerstand als gevolg van conflicten binnen het team. Conflicten ontstaan vaak uit verschillen in meningen, waarden of belangen en kunnen leiden tot een gespannen werksfeer.
Beslissingen die jij als leidinggevende gaat nemen door deze transitie kunnen de werklast of verantwoordelijkheden van teamleden beïnvloeden.
Weerstand voelen bij jezelf
Weerstand zit niet alleen bij anderen het is ook een gevoel dat we bij onszelf kunnen ervaren. Persoonlijke weerstand kan ontstaan wanneer we geconfronteerd worden met uitdagingen die ons uit onze comfortzone halen zoals dat we als leidinggevende onze rol in de samenleving opnieuw moeten gaan bepalen. Deze weerstand komt vaak voort uit angst voor het onbekende, onzekerheid over onze capaciteiten, of de wens om vast te houden aan vertrouwde routines en patronen. Het kan zich uiten in uitstelgedrag, ongemak, frustratie of zelfs hevige stress.
Het is belangrijk om te erkennen dat deze weerstand een natuurlijke reactie is op verandering en dat het een kans biedt voor zelfreflectie en groei. Door onze weerstand te onderzoeken, kunnen we de onderliggende angsten en zorgen identificeren en actief werken aan het overwinnen van deze obstakels, waardoor je je kunt aanpassen en verder kunt ontwikkelen.
Tips om met weerstand om te gaan
De tips betreffen de eventuele weerstand die er kan zijn als je door de omstandigheden genoodzaakt wordt je focus te verleggen op zinvol en betekenisvol werken. Realiseer je vooral dat meer en meer het zakelijk leven steeds meer te focussen op zinvol en betekenisvol werken heel normaal aan het worden is. Dat onderkennen is vooral belangrijk wanneer je werkt in een omgeving waar winst, targets en status dominant zijn. Hierbij de volgende tips:
- Begrijp waar je weerstand vandaan komt
Vaak ligt de kern in één van deze overtuigingen:
- Betekenisvol werken levert minder geld op.
- Als ik niet meega in het systeem, verlies ik kansen.
- Idealistisch zijn is naïef in zaken-doen
- Ik weet eigenlijk niet wat ik écht belangrijk vind.
Je helpt jezelf door eens op te schrijven waar je bang voor bent als je werk meer betekenisvol maakt. Hoezo? Omdat wanneer je het concreet maakt de weerstand minder groot wordt.
- Herdefinieer succes (voor jezelf)
Onze zakelijke definitie van succes is vaak onbewust gevormd door schaalgrootte,
groei, impact, dominantie en dat komt voort uit ons economisch denken
Maar betekenisvol succes kan ook zijn:
- Waarde toevoegen aan een specifieke groep mensen
- Werk doen dat in lijn is met je waarden
- Duurzaam ondernemen
- Werken met plezier en integriteit
Vraag jezelf eens af welk werk je zou gaan doen als geld geen rol zou spelen?
- Begin klein (je hoeft je zakendoen niet om te gooien)
Betekenisvol werken betekent niet dat je morgen alles anders moet doen.
Je kunt beginnen met:
- Bewuster kiezen met wie je samenwerkt
- Nee zeggen tegen projecten die niet kloppen
- Transparanter communiceren
- Een maatschappelijke component toevoegen
Weerstand wordt vaak veroorzaakt door het idee dat verandering radicaal moet
zijn. Dat is zelden nodig.
- Maak het concreet: wat betekent “zinvol” voor jou?
Veel mensen blijven hangen omdat “betekenisvol” vaag blijft.
Maak het tastbaar:
- Welke problemen in mijn omgeving, de wijk, een groepering wil ik helpen oplossen?
- Voor wie wil ik waarde creëren?
- Waar wil ik trots op zijn over 10 jaar?
Bijvoorbeeld:
Patagonia koos heel concreet voor milieubescherming als kern. Dat gaf richting aan alle zakelijke keuzes. Zonder concreet kompas wint de korte-termijnlogica altijd.
- Accepteer dat het ongemakkelijk is
Zinvol ondernemen vraagt:
- Zelfreflectie
- Grenzen stellen
- Soms minder snelle winst
- Anders durven denken dan je omgeving
Die spanning betekent niet dat je fout zit. Het betekent meestal dat je groeit.
- Verbind betekenis aan winst (in plaats van ze tegenover elkaar te zetten)
Het is geen tegenstelling.
Sterker nog:
- Mensen voelen authenticiteit.
- Klanten waarderen integriteit.
- Betrokken medewerkers presteren beter.
- Lange termijn vertrouwen bouwt sterkere bedrijven.
Veel moderne bedrijven combineren beide succesvol — denk aan sociale
ondernemingen of purpose-driven organisaties.
- Bouw een omgeving die dit ondersteunt
Weerstand blijft groter als je alleen bent in je overtuiging.
Zoek:
- Ondernemersnetwerken met gedeelde waarden (onze community Impactondernemen-Limburg is er één van (neem contact op met Roland: kantoor@2bconsult.nl)
- Mentoren (ga eens koffie drinken met Roland, Jorn of Rosemarie)
- Podcasts/boeken over purpose-driven ondernemen
Omgeving normaliseert je nieuwe koers.
- De kernvraag
Misschien helpt deze reflectie:
Wat kost het mij om níet betekenisvol te werken?
Voor veel mensen is het antwoord:
- Energie
- Motivatie
- Trots
- Innerlijke rust
En dat is vaak duurder dan het financiële risico.
