Het hele leven, ook jouw werksituatie, zit vol met tegenstellingen. Zo leven wij in een vrije samenleving maar vallen ook onder de wet, Ergens bij betrokken zijn en toch eenzaam. Bij elkaar maar ook verdeeld. Vruchtbaar maar onbevredigend. Succesvol maar toch ontevreden. En dan is er nog een tegenstelling in jezelf: lichaam en geest, ratio en emotie, verstand en gevoel. Tel dit allemaal bij elkaar op, dan is het helemaal geen wonder dat wij zo gespannen zijn, en op scherp staan en graag grijpen naar iets wat houvast biedt.
Je kan tegenstellingen niet ontkennen en het negeren ervan is het domste wat je kan doen. Veel handiger is het om te leren ze te gaan herkennen, identificeren, en definiëren. Leer om de tegenstellingen te verwelkomen als uitgelezen mogelijkheden om aanpassingen te maken. Als je tegenstellingen gaat benaderen vanuit het denken vanuit mogelijkheden zal je merken dat weerstanden in een veranderproces fantastische mogelijkheden biedt om dat proces soepeler te laten verlopen.
Het gaat er dus om dat je met tegenstellingen leert om te gaan.
In deze post gaat het met name om het omgaan met tegenstellingen in jezelf. Probeer die onder ogen te zien. Wanneer je die tegenstellingen in jezelf voelt wringen , is het de hoogste tijd dat je daar wat aan gaat doen.
Vaak laten we ons belemmeren door tegenstellingen, zeker die die je bij jezelf voelt. Zo ken ik een verandermanager die behoefte heeft aan veiligheid maar ook aan avontuur. Hij wilde iets geweldigs presteren maar gelijktijdig was hij ook bang dat het zou mislukken.
Op zich niet vreemd, want een en ander kwam voort uit de angst voor het onbekende. Angst is een verdedigingsmechanisme dat bij mensen optreedt wanneer er gevaar dreigt. Fysiek merk je dat je bloeddruk en hartslag stijgen, spieren zich aanspannen, je zintuigen scherper worden en je pijngrens daalt. Je lichaam maakt de stofjes adrenaline en noradrenaline aan, die zorgen voor een extra dosis energie.
Weerstand is nee zeggen tegen jezelf
De ene persoon ervaart weerstand heftiger dan de ander. Om het gevoel los te laten, is het belangrijk om bij jezelf te onderzoeken waar het gevoel vandaan komt. Is de weerstand het gevolg van een situatie die zich voordeed in het verleden? Of ervaar je weerstand door iets wat zich in de toekomst gaat voordoen? Weerstand is NEE zeggen tegen jezelf. De vraag is dus eigenlijk niet of je wel of geen verandering wilt, maar of je wilt groeien of aftakelen. In beide gevallen verander je, elke minuut, elke seconde.
Waarom voelen we weerstand?
- Mensen willen veranderen maar niet veranderd worden. Daarom verzetten ze zich tegen dwang.
- Mensen voelen angst voor de heftigheid om overweldigd te worden en controle te verliezen.
- Uit angst voor weinig of geen vertrouwen of dat het vertrouwen beschaamd wordt.
- Angst om met jezelf aan de slag te gaan voor de confrontatie met je kwetsbaarheid.
- Gevoelens van schaamte jezelf bloot te geven.
Misschien herken je één van de volgende scenario’s:
- je wilt aan de gang met het opruimen van je kledingkast, maar bij de gedachte alleen al voel je weerstand; je krijgt hoofdpijn, een klomp in je buik, je voelt je futloos en uiteindelijk denk je, vandaag maar niet, misschien gaat het morgen beter.
- je wilt aan de gang met het opruimen van je administratie. Je voelt wel enorme weerstand maar denkt kom op, doorzetten, je geeft jezelf een virtuele schop onder je kont, en gaat uiteindelijk aan de gang. Je krijgt het misschien wel klaar maar je bent na afloop doodmoe.
Wat er in het eerste scenario gebeurt is dat je je laat meeslepen door je weerstand. Je gaat erin mee en laat je erdoor overweldigen. In het tweede scenario druk je de weerstand juist weg, wilt het niet voelen en probeert zo toch je gewenste resultaat te halen. Beide kunnen je achterlaten met een gevoel van ontevredenheid, futloosheid en boosheid op jezelf.
De veranderingen zitten met name op de volgende stukken: zelfregie, vergroten van participatie en implementeren van nieuwe richtlijnen. Al deze veranderingen hebben één ding met elkaar gemeen: de reactie op deze veranderingen. Het maakt niet zoveel uit welke verandering je doorvoert, je moet eraan wennen.
Niet in de weerstand die je voelt, schuilt de oplossing waar je naar verlangt!
Omgaan met weerstand
Veranderingen die we willen bewerkstelligen gaan niet vanzelf. We hebben door de jaren heen bepaald gedrag ontwikkeld en dat is, hoe graag we dat soms ook willen, niet zomaar te veranderen. Veranderen kost tijd, moeite en inspanning.
Ons brein is gemaakt om veranderingen te weerstaan. Ons gedrag is geautomatiseerd, zodat we er verder niet over na hoeven te denken. Pas als de nood hoog is willen we daadwerkelijk veranderen.
Tegelijkertijd zijn we bang om ons gevoel van veiligheid te verliezen. Realiseer je dat je deze angst ook daadwerkelijk bevestigd krijgt als je er aandacht aan geeft. Gelukkig is er goed nieuws. Weerstand is een normaal verschijnsel dat hoort bij verandering. Sterker nog mensen die weerstand uiten zijn een heel eind in de goede richting!
Wanneer je weerstand voelt bij veranderingen, scan dan eens je gevoel om te begrijpen waar dit vandaan komt. Het begint dus met het signaleren en daar goed op in te spelen. Om je minder door je weerstand te laten leiden is acceptatie van wat er is een belangrijke voorwaarde. Het is veel effectiever om jezelf af te vragen wat maakt dat jij er zo gevoelig op reageert? En wat je nodig hebt om daar meer los van te komen.
Vragen die hierbij helpen zijn:
- Wat precies roept de weerstand op?
- Waar voel je weerstand in je lijf?
- Wat zijn je emoties en gedachten?
- Wat is voor jou de functie of betekenis van weerstand?
Met deze vragen kun je stappen zetten om in jezelf de oorzaak te vinden van de weerstand die je voelt. Met name wanneer je streeft naar zelfontwikkeling en groei, is het essentieel om de redenen achter deze weerstand te begrijpen. Immers mensen voelen zich vaak comfortabel in hun vertrouwde patronen en vrezen het onbekende. Die leiden tot persoonlijke overtuigingen en ervaringen en dus spelen ze een belangrijke rol. Door je bewust te worden van deze psychologische aspecten, kun je effectiever omgaan met weerstand en stap voor stap groeien richting de verandering die je nastreeft.
