Weet je, soms heb ik mijn buik vol val al de holle en loze kreten. Zo hebben we de mond vol over het leervermogen van organisaties. Joop Swieringa heeft in de vorige eeuw in ons land het begrip lerende organisatie geïntroduceerd. Ik sta er helemaal achter, alleen wat is de praktijk? Nou, hypocrisie viert hoogtij. Immers wat zie je? Maakt iemand een fout, dan komt de afrekencultuur direct in actie. Wat dacht je van de jaarverslagen die accountants opstellen. Leren zij nu echt van de fouten die ze hebben gemaakt? Denk eens aan de leerfabrieken. Het rode potlood tiert daar nog welig. Oh ja over de Tweede Kamer en de regering die de mens hebben genegeerd waardoor er nu duizenden mensen in de ellende zitten, en wat heeft de regering, de Tweede kamer er van geleerd?

Gevolg: mensen durven niets meer. Mensen worden onzeker, steken hun hoofd niet meer boven het maaiveld, wachten af, hebben een 9-5 mentaliteit. Al deze signalen duiden op onzekerheid, angst.

Wat betekent een lerende organisatie dan wel? Hier wat vaartips:

  1. Stel een foutenfilosofie d.w.z. geef uitdrukkelijk aan hoe de organisatie wil omgaan met het maken van fouten door haar mensen (dus uitvoerenden en leidinggevenden)
  2. Voer die foutenfilosofie ook uit. Dus geef je ideeën hoe je dat wilt doen en al doende ga je leren hoe die filosofie het beste tot z’n recht komt. Het is dus geen vaststaand reglement dat moet worden gevolgd. Wel aanwijzingen waar mensen op kunnen letten
  3. Zorg dat er een groep mensen komt die die foutenfilosofie en hoe die in praktijk wordt gebracht bespreekt, aanscherpt en de uitvoering ervan stimuleert. Ook dat die groep mensen met grote regelmaat mensen inspireert durven toe te geven dat zij fouten hebben gemaakt
  4. Maak een beloningsplan voor mensen die durven toe te geven dat ze een fout hebben begaan
  5. Maak een foutenmuur, d.w.z. op die muur schrijven de mensen die de fout hebben gemaakt hun fout op. Die fouten ziet iedereen in het bedrijf. Die fouten worden besproken. Het opschrijven van die fouten op de muur wordt beloond.
  6. Voer een foutenbokaal in. Iedere maand wordt door een groep mensen vastgesteld welke fout die maand in het zonnetje wordt gezet. Dus de fout waar eigenlijk niemand graag over praat en waar de organisatie heel veel van te leren heeft.
  7. Leer mensen om relax om te gaan met het aanspreken van elkaar op onjuistheden.
  8. Ga met de organisatie een leertraject in dat ervoor zorgt dat fouten maken onderdeel is van leren, en niet elkaar pootje lichten.

Positief omgaan met fouten leert, dat het zelfvertrouwen van mensen groeit. Immers zelfvertrouwen groeit door te doen, door te ervaren wat wel en wat niet werkt. Ook bevordert het het zelfonderzoek bij de mens.

Wat je ook merkt is dat het doorzettingsvermogen van mensen groeit. Hoe vaak projecten niet stoppen, of op een zijspoor terecht komen, of maar blijven aanmodderen doordat mensen angst hadden te erkennen dat zij zelf fout zijn geweest en dat niet durven toegeven.

We hebben allemaal wel eens gehoord van LOESJE. Van haar twee mooie uitspraken:

  • En nu is het tijd voor een echt plan; eentje waarbij het eerst acht keer fout mag gaan
  • Ik heb de laatste tijd zoveel geleerd van mijn fouten, dat ik erover denk er nog een paar te maken

Euh, welke tips heb jij om het toegeven van het maken van fouten te vergroten?

Roland Boukema

Author Roland Boukema

More posts by Roland Boukema

Leave a Reply