De volgende post is ontstaan door de breuk die is ontstaan in de wereldorde. Immers het handelen van de USA op diverse fronten heeft gezorgd voor enorm veel wantrouwen naar de USA. We worden geconfronteerd met het feit dat we niet meer kunnen bouwen op die wereldorde. De breuk werkt door in organisaties in de meeste landen, ook die van ons. Het beïnvloedt dus ook de werksituatie van alle werkenden in organisaties. De breuk in de wereldorde kan gevolgen hebben voor de werkrelaties tussen werkende in de organisatie maar ook die tussen organisaties onderling. In al die relaties kan een breuk ontstaan.
Hoe zit dat dan!
Het ontstaan van zo’n breuk kan je (zeker niet altijd) zien aankomen. Hierna enkele aanwijzingen die je kan gebruiken in jouw (werk- of opdracht-) om jouw positie te bepalen.
- Bij reorganisaties en fusies heb je vaak te maken met chaotische machtsverhoudingen. Concreet: welke baas heeft het nu voor het zeggen en heeft dus feitelijk directe invloed op mijn werk(situatie). Die invloed kan van alles zijn. De vraag is altijd: wat accepteer je wel en wat niet
- Vaak hebben organisaties business rules, of afspraken met de ondernemingsraad of toe te passen regels bij reorganisaties. Helaas, het toepassen ervan, m.n. wanneer er sprake is van lastige situaties, is vaak reden om die met voeten te treden.
- In welke mate is er sprake van groepsvorming in jouw organisatie. Hoor je ergens bij, word je vaak gevraagd of sta je vaak aan de kant.
- Hoe is de informatievoorziening. Krijg je regelmatig een nieuwsbrief, of word je bijgepraat tijdens werkoverleg. Als dat er niet is, dan is er vaak al sprake van wantrouwen
- Luister heel goed naar je eigen gevoel. Iedere werksituatie levert je een gevoel op. Komt het vaak voor dat je nadenkend naar huis gaat, thuis stil bent geen aandacht hebt, dan speelt er zeker wat. Ga dat onderzoeken, praat er over!
Okay en dan is er die breuk, je word ontslagen, je komt op een zijspoor, het contract wordt niet verlengd, de opdrachtgever vind je tarief te hoog en halveert die. Er zijn duizenden redenen om tot een breuk te komen. Hierna geef ik een aantal tips wat je dan kan doen om over de breuk heen te komen. Belangrijk bij het lezen ervan is, dat je helemaal afhankelijk bent van de werkgever/opdrachtgever (en dus niets achter de hand hebt) en dat is heel vaak het geval.
Het is logisch dat dit je bezighoudt. Als je afhankelijk bent van een werk/opdrachtgever en de relatie breekt, voelt dat tegelijk zakelijk én persoonlijk bedreigend.
Ga vooral niet bij de pakken neer zitten. Je kan dit overleven en het vraagt rationeel en emotioneel een goede aanpak.
- Overzie en breng de schade op korte termijn in kaart:
- Hoe afhankelijk ben je nu echt
Dus wat heb je van de ander nodig, salaris, heeft die nog achterstallige betalingen te doen, hoe is de invloed van de tegenpartij op mogelijke andere opdrachtgevers in de organisatie. Dat laatste geldt bijv. wanneer opdrachtgever in plaats A werkt en andere mogelijke opdrachtgevers ergens anders en dat die nooit contact met elkaar hebben.
- Wat is kritiek binnen 30–60 dagen?
Zijn er financiële verplichtingen waaraan je moet voldoen en waarbij je die werk/opdrachtgever nodig hebt (bijv. ivm betaling salaris, facturen)
- Houd communicatie zakelijk en minimaal, ga geen emotionele gesprekken aan. Het spreekwoord is “vliegen vang je met stroop niet met azijn”. Al je gesprekken goed documenteren en per mail bevestigen (bouw jouw dossier op). Heb de focus van: “Wat heb ik nodig om de komende X weken door te draaien?”
- Check contracten en afspraken
Kijk goed na wat je hebt afgesproken, zoals opzegtermijnen, concurrentie-bedingen
Vond je dit lastig ga dan naar een jurist, m.n. als er veel geld in het geding is. Weeg goed af of de kosten die je voor een advocaat zal moeten betalen het waard is. Soms is het handiger om te slikken. Hoe eerder je van de ellende af bent des te beter.
Feitelijk ben je aan het onderzoeken in welke mate je je nu zelf afhankelijk opstelt en ondergeschikt maakt. Dat onderzoek is stevig en vraagt veel zelfreflectie. Zelf ben ik in een situatie geweest dat ik mij afhankelijk had gemaakt van één persoon. Ook al wist ik uit een eerder project dat deze mens onbetrouwbaar was, toch was ik te goed van vertrouwen geweest.
2. Koop tijd (dit is cruciaal)
Je was afhankelijk van je werk/opdrachtgever. Je hebt waarschijnlijk wat anders nodig, een nieuwe werkgever, een nieuwe opdracht. Daar heb je tijd voor nodig.
Daarom is het belangrijk om in deze fase van de breuk tijd winnen om aan alternatieven te gaan werken.
Daar zijn verschillende manieren voor, zoals:
- Je stelt voor om je werk tijdelijke voort te zetten (“laten we dit nog 3 maanden netjes afronden”)
- Vooruitbetalen in ruil voor je inzet op een opdracht (omdat de opdrachtgever ff niet iemand heeft)
- Afspraken maken over overdracht i.p.v. abrupt stoppen
Onderschat “tijd kopen” niet, zelfs een paar weken extra kan het verschil maken. In de situatie waarin ik zat is mij dat aardig goed gelukt. Ziek worden en ondersteund worden door eigen artsen is een goed middel. Vertrouw zeker niet op ARBO-diensten die ondergeschikt zijn aan de organisatie waarvoor zij werken
3. Bouw parallel aan alternatieven (ook al zijn ze slechter)
Perfect is niet nodig. Beschikbare mogelijkheden wel. Denk aan:
- Alternatieve leveranciers (ook duurder / minder goed)
- Tussenpersonen of detacheerders, uitzendburo’s
- Klanten tijdelijk anders bedienen of verwachtingen managen
Wacht nooit op de ideale oplossing. Het is crisis en daarom is 80% goed = goud
Veel mensen wachten te lang op “de juiste oplossing”. In crisistijd is 80% goed =goud.
Ik heb een organisatie gevonden die veel filialen had en die zelfstandig een eigen inhuurbeleid mochten voeren. Daar heb ik een stevig netwerk kunnen opbouwen
4. Emotioneel: ontkoppel jezelf van de partner
Ohhhhh, dit is zo belangrijk en wordt meestal onderschat. Vaak voelt een , m.n. plotselinge breuk als:
- Verraad
- In het luchtledige hangen (wat moet ik nu!@!!)
- Schaamte (“had ik dit niet moeten zien aankomen?”)
Belangrijk is te beseffen dat afhankelijkheid geen zwakte is. Vaak is het wel een eye-opener, want je kan je zo bewust worden dat je je eigen verantwoordelijkheid voor je eigen welbevinden jijzelf afhankelijk had gemaakt van een ander.
Daarom blijf niet doorgaan met onderhandelen omdat je angst hebt net niet te overleven of dat je onnodige concessies doet om maar de vrede te bewaren en denk vooral niet dat dit een tijdelijk probleem is, want het is definitief.
Zoek steun in zo’n situatie. Ik zat in een burn-out en heb veel steun gehad aan de psycholoog.
5. Pak de vervolgsituatie van je werk slimmer aan. Zorg dat het je niet nog een keer kan overkomen.
Dus, zodra je uit de acute fase bent, ga dan aan de slag om:
- Max. 30–40% afhankelijkheid van één partij
- Altijd een plan B hebben (al is het slecht)
- Kritische kennis/documentatie (van de situatie tijdens de breuk) bij jou houden
- Heb een exit strategie: contractueel exit-mogelijkheden vastleggen. Dus als je een opdracht hebt aangeven in jouw nieuwe contract wanneer de afspraken (evt. voortijdig) ten einde zijn
Dat netwerk dat ik had opgebouwd bleek niets meer waard toen de hoofddirectie een centralisatiebeleid ging doorvoeren. Externe inhuur kon alleen gebeuren via centrale afdelingen. De zelfstandigheid van de filialen verdween en dus ook het zelfstandig inhuurbeleid. Preferred suppliers kregen de macht. Helaas voor mij, alleen gelukkig had ik ook nog andere mogelijkheden.
Oh ja, deze ervaring neemt niemand je meer af. Het staat als een paal boven water dat je er veel sterker uitkomt en dat deze ervaring je zeker weten beter vooruit zal helpen.
