In de vaartips heb je kunnen lezen hoe je de chaos in je hoofd kunt ordenen om zo beter met schuldgevoelens om te kunnen gaan. Belangrijk is te beseffen dat wanneer je niet aan de slag gaat om van die schuldgevoelens af te komen die gevoelens een verslavende werking kunnen hebben. Ze gaan alle tijd van de dag in beslag nemen. Het kan zover komen dat je doodziek wordt, dat echt kan leiden tot hele nare dingen voor jezelf als voor je omgeving. Hierna kun je lezen wat je kan doen om schuldgevoelens kunt loslaten.
Je doet er allereerst goed aan om te begrijpen dat je schuldgevoelens kunt loslaten ook al is de eventuele persoon waarnaar je het schuldgevoel draagt het er niet mee eens dat jij dit loslaat. Schuldgevoelens loslaten is een persoonlijk proces en is geheel zelfstandig te doen. Wel helpt het soms wanneer de mogelijke persoon waarnaar je het schuldgevoel draagt jou vergeeft.
Hoe helpt schuldgevoel je?
De functie van schuldgevoel is eigenlijk heel mooi. Het zorgt ervoor dat je niet te ver afwijkt van waarden die voor jou belangrijk zijn. Bijvoorbeeld dat je zelf met mensen omgaat zoals je wilt dat zij met jou omgaan. Schuldgevoel helpt je sorry te zeggen wanneer je over iemands grenzen bent gegaan. Het fungeert als de stem van je geweten en helpt je volgens je eigen leefregels te leven. Die stem kan je motivatie zijn naar de sportschool te gaan of je ervan weerhouden die héle zak chips leeg te eten.
Wanneer dient het je niet?
Schuldgevoel helpt je níet als je jouw normen en waarden ‘hoog bovenaan de lat hebt liggen’. Jouw gedrag is dan eigenlijk prima, maar dat is niet hoe je het zelf ervaart. Dat zorgt voor het vervelende schuldgevoel.
Dat is precies waarom het zo moeilijk kan zijn zonder schuldgevoel iets helemaal voor jezelf te doen. Of waarom je je schuldig voelt op je werk over dat je niet zelf voor je kinderen zorgt. Ben je thuis, dan kun je je schuldig voelen over je werk omdat je die e-mail niet gelijk beantwoordt. Hoe reëel klinkt dat? Niet als je het mij vraagt. En toch hoor je het vaak om je heen. Of ervaar je het wellicht zelf.
Jouw waarheid
Iemand die streng voor zichzelf is in hoe normen en waarden nageleefd zouden moeten worden, kan last krijgen van schuldgevoel. Het zijn jouw gedachten die vinden dat je jouw waarden op een bepaalde manier na moet leven. Deze gedachten zijn voor jou waarheid. Ook wel jouw overtuiging. Jouw overtuigingen bepalen of je iets wel of juist niet moet doen.
De belangrijkste overtuigingen ontstaan als je jong bent. Als je jong bent, geloof je namelijk eerder wat anderen over je zeggen. Je weet dan nog niet hoe je dat kunt toetsen. Een overtuiging kan een grote invloed hebben op hoe je de dingen doet. Als je ergens van overtuigd bent, doe je alsof dat waar is. Of dat nu positief of negatief is.
Overtuigingen zijn aangeleerd. Je bent gaandeweg in jouw leven iets gaan geloven en voor waar gaan zien. Het goede nieuws is dat overtuigingen aangeleerd zijn en niet aangeboren. Je kunt ze dus veranderen!
Tips om van jouw schuldgevoel af te komen
Spreek het uit
Op het moment dat je uitspreekt waarover jij je schuldig voelt, ontstaat er ruimte en beweging. Het lucht al op als je in je eentje hardop uitspreekt waarover jij je schuldig voelt. Wat ook helpt is jouw schuldgevoel uitspreken naar iemand, bijvoorbeeld je partner of vriendin. Hij of zij kan je helpen op een andere manier naar de situatie te kijken.
Zeg sorry
Boos uitvallen naar je partner, je kinderen of een collega kunnen je een knagend schuldgevoel geven. Sorry zeggen helpt om je schuldgevoel te verminderen of zelfs te laten verdwijnen.
Je bent dan ook nog eens een inspirerend voorbeeld voor mensen om je heen want sorry zeggen kan best moeilijk zijn. Voor als je moeder bent, als jouw kind ziet en ervaart dat je moeder al op jonge leeftijd heeft laten zien dat sorry zeggen normaal is, geef je je kind prachtige overtuigingen mee:
Fouten maken mag en sorry zeggen is de gewoonste zaak van de wereld! Let wel op: JE MOET HET WEL MENEN. Wordt geen aanhanger van de sorry-cultuur!
Zoek een inspiratiebron
Willy Brandt is voor mij een inspiratiebron. Hij was bondskanselier van West-Duitsland. Als eerste bondskanselier was hij op bezoek in Polen. Hij maakte onverwachts een knieval in het voormalige joodse getto in Warschau. Als bondskanselier voelde hij de collectieve schuld van zijn land en besloot hij dus openbaar spijt te betuigen voor de misdaden die door de nazi’s waren begaan. Misschien herken je jezelf in dat je vindt dat je excuses moet maken, schuld moet bekennen. En als je dat niet doet, denk je dat je je daarover schuldig blijft voelen.
Loslaten schuldgevoel
Elk negatief gevoel waarvan je bewust wordt verdient een bepaalde aandacht. Het vraagt om een verandering. Welke verandering dat is, mag jezelf bepalen. Zolang het maar een verandering is waarvan jij gelooft dat hij goed voor jou en je omgeving is.
Je kunt je het schuldgevoel benutten door de energie ervan te gebruiken om:
- Verantwoordelijkheden los te laten. Of de mensen om jou heen meer verantwoordelijkheden te geven. En hen de schuld te geven wanneer er iets mis gaat!
- Negatieve emoties van anderen bij anderen te laten. Dit doe je door wanneer mensen jou de schuld geven van hun negatieve emoties compassie te hebben voor HUN uitdaging. (Zeg bijvoorbeeld: Goh, wat vervelend voor je.)
- Meer dingen te ondernemen die voor jou belangrijk zijn. Doe wat belangrijk is voor jou i.p.v. zomaar dingen te doen omdat ze gedaan moeten worden van anderen.
- Meer nee te zeggen tegen dingen waar je geen behoefte aan hebt.
- Jezelf losmaken van beschuldigingen door jouw positieve invloed te gaan zien. Leer de positieve bijdragen te gaan zien die jij op elk moment van de dag geeft.
Genoeg is genoeg
Elke emotie heeft op zichzelf een oorsprong. De oorsprong is altijd een overtuiging of innerlijke waarde. Een overtuiging is niet meer dan een gedachte waarvan jij gelooft dat hij waar is. Zo ook hebben schuldgevoelens een “bovenliggende” overtuiging die deze emotie blijft voeden totdat jij deze overtuiging loslaat.
De overtuiging probeert je te doen laten geloven dat jij schuldig bent en dat dit zo moet blijven. Maar tot wanneer? Wanneer heb jij voldoende geleden onder deze gebeurtenis? Wanneer is het tijd om deze gedachte als minderwaardig te gaan beschouwen?
Het schuldgevoel heeft totaal geen toegevoegde waarde totdat je het jou iets laat leren over het verleden zodat het jou kan helpen meer de persoon te worden die jij wilt zijn.
Wanneer is je schuldgevoel losgelaten?
Dit kun jijzelf alleen bepalen. Het moment dat je schuldgevoel is losgelaten is het moment dat jij het niet meer ervaart. Tot die tijd heeft het schuldgevoel, wat je dan nog eventueel voelt een functie! Ondermijn het niet! Blijf net zo lang door de stappen gaan totdat het schuldgevoel jou alles heeft geleerd wat nodig was en het geen functie meer heeft.
Zodra het geen functie meer heeft zal het schuldgevoel volledig verdampen. Vaak krijg je dan achteraf het gevoel van “fijn dat ik dit heb mogen leren”. Het geeft een lekker ruim gevoel en je krijgt vaak kansen om verder te groeien die je voor die tijd niet voor mogelijk had gehouden.
