Karrensporen zitten in ons hoofd. Het is alles wat ons is aangeleerd. In het begin van je leven waren karrensporen belangrijk. Zo’n karrenspoor maakte je bewust van jouw omgeving. Je was in staat om in één seconde in actie te komen wanneer er gevaar dreigde. Wanneer je volwassen wordt ben je steeds meer in staat om zelf te bepalen of je in actie moet komen, wanneer, hoe en wat je dan kan en wil doen. Daar heb je je karrenspoor niet voor nodig. Wat gebeurt er? We worden maar weinig geleerd om te gaan met karrensporen en zeker niet die van jezelf. Daar maken veel mensen dankbaar gebruik van. Ze praten over terugkeer naar het oude. Ze doen daarmee een beroep op bestaande karrensporen in mensen. Dit bereiken ze door angst te prediken, het veroordelen van anderen. Karrensporen is het stuk  in ons dat gelooft in angst, schuld, slachtofferschap, verwijt, woede, afwijzing, geweld, strijd, tweespalt, twijfel, jaloezie, controle, dominantie, speciaalheid, aanval, de hele riedel. Je moet wel gek zijn om hierin te geloven. Klopt en toch doen we het. Hoe daar nu uit te komen.

Belangrijk is het herkennen van karrensporen in onszelf.

Want als eenmaal helder is wat het aanbod van het karrenspoor werkelijk inhoudt, bedanken we feestelijk voor de eer. Dus is het heel belangrijk om te gaan zien wat in de winkel van ons eigen karrenspoor verkocht wordt. Die winkel is rijk gesorteerd. De winkel leeft bij de gratie van afsplitsing, fragmentatie, versplintering en steeds groeiende complexiteit.

Onderstaande lijst is niet meer dan een eerste verkenning en voortgekomen uit mijn ervaring. De vraag die je nu aan jezelf kunt stellen is of jij een verkoper uit jouw winkel ooit kan vertrouwen en dus iets uit zijn winkel (je eigen hoofd dus) te kopen? Oh ja, lachen is gezond, zeker als je lacht om jezelf. Vergeet dus vooral niet te lachen om jezelf als je dit lijstje leest. Neem het niet bloedserieus, maar houd het wel heel goed in de gaten.

Zo’n karrenspoor heeft functies. Die maak jijzelf. Ze hebben meestal een of meerdere van de volgende ingrediënten en dat maakt dat ze bijzonder effectief zijn

De separatist

Het karrenspoor ontstaat uit de gedachte van afscheiding. Het laat jou jezelf zien als afgescheiden van anderen. Ik ben hier en zij zijn daar. Het zet mensen en groepen tegen elkaar op en verlustigt zich in onenigheid. Of het splitst zichzelf in twee innerlijke delen die met elkaar in strijd verwikkeld zijn, twee stemmen in je hoofd die elk wat anders zeggen.

Vastbijter

Hij ziet alleen zijn eigen kleine, kortzichtige belang. Gelijkwaardigheid is dan ver te zoeken. Gelijkwaardige belangen van alle andere betrokkenen in de situatie, of op de langere termijn komen niet op in dit karrenspoor. Het karrenspoor ziet kapers op de kust en gaat kleine eigen belangen koste wat het kost verdedigen. Hij bijt zich vast in zijn eigen belang.

De in-slaap susser

Ook jij zult herkennen dat je een belangrijk inzicht kreeg wat je meteen daarna weer vergeten bent. Achteraf ben je alleen nog maar gefrustreerd dat er iets was dát je erg belangrijk vond. Het karrenspoor zorgt ervoor dat in ons denkhoofd gedachten in-slaap worden gesust om er zo voor te zorgen dat we niet zien dat we in een karrenspoor leven.

Kurketrekker

Dit gaat als volgt. Je bent bezig met iets uit te zoeken om een stuk werk te vergemakkelijken. Dan komt er een collega die als een kip zonder kop jou gaat verbeteren. In jouw karrenspoor haal je eens flink uit naar een ander, daar voel jij je dan weer schuldig onder, om vervolgens weer boos te worden op jezelf omdat jij je schuldig voelt, want je bent toch al enige tijd bezig om dat probleem uit de wereld te helpen, dus je hoorde beter te weten (en dus niet uit te halen naar de ander), en daarom voel jij je niet alleen boos en schuldig, maar ook gefrustreerd, enzovoorts.

Faalangst

Ieder van ons heeft wel eens faalangst. Faalangst kan heel beschermend zijn. Echter het kan ook zijn dat die bescherming tegen het falen juist het falen oproept, omdat je angstig bent. Zo kan je in vicieuze cirkels komen en  rond blijven draaien.

Verslaving

Het karrenspoor laat je aandacht steeds weer getrokken worden door allerlei vormen, kleuren, dingen, mensen, gebeurtenissen, films, computerspelletjes, wat niet al, die er niet werkelijk toe doen, maar waar je wel geweldig veel tijd aan besteedt. Waarover jij je dan weer rottig kunt gaan zitten voelen. Wie kijkt er niet TV terwijl hij iets veel beters te doen heeft? Het karrenspoor zorgt ervoor dat je je tijd niet beter besteedt.

Mooie verpakking

Het karrenspoor is altijd in staat om iets vreselijks een mooi uiterlijk te geven, een ellendig schilderij aan te bieden in een schitterende lijst. Dan let je op de verpakking en niet op de inhoud, die bij het karrenspoor altijd hetzelfde is: waardeloos.

Jezelf onderuit halen

Het karrenspoor is nooit te beroerd om jezelf onderuit te halen. Zo heb je een collega spontaan geholpen en daarna krijg je ingevingen van hoe slecht je dat gedaan hebt. En wat je allemaal beter had moeten doen. Of je denkhoofd (karrenspoor dus) zegt dat het je helemaal niet ging om je collega, maar wel dat je hem geholpen hebt om jezelf te verrijken en dat hebt gedaan onder het mom van hulp aan anderen.

Onverzadigbaar

Het karrenspoor van altijd maar méér willen. Meer geld, meer roem, meer van wat maakt niet eens uit, als het maar méér is, desnoods meer pijn of ellende, dat maakt hem ook weer speciaal.

Kampioentje!!

Als je in dit karrenspoor zit wil je altijd de grootste, de beste en de eerste en de snelste zijn, in elk geval beter dan alle anderen. Het karrenspoor is de uitvinder van wedstrijden, competities, populariteitsmeters, polls en peilingen, kijkcijfers en concurrentie.

Misdaad

Als je in dit karrenspoor zit, kan je je bedreigd voelen en ben je desnoods in staat tot het plegen van een zware misdaad. Komt voor wanneer je in een vicieuze cirkel zit van het steeds maar weer veroordelen van de ander en je eigen rol niet onder ogen wil zien. Ook komt het voor als: je iets van een ander wil hebben dat die niet vrijwillig geeft, ben je in staat tot die zware misdaad. Als je je gedwarsboomd ziet in je doelen, ben je desnoods in staat tot die misdaad. Dit wil nog niet zeggen dat het overgaat tot de fysieke misdaad, maar de gedachte dat je de ander iets ergs wil aandoen, is in wezen al genoeg.

Complex maken

Karrensporen smullen van complexiteit. Hoe ingewikkelder hoe mooier. Nog verder  fragmenteren en uitsplitsen, zodat de eenvoudige waarheid aan het oog onttrokken wordt. Wat eenvoudig en simpel is, kan niet goed zijn in de ogen van het ego, want dat is saai.

Een heel speciaal karrenspoor

Blijf lachen als je jouw specifiek karrenspoor er niet bij zit. Dan heb je wel een héél speciaal ego. Vaak zijn karrensporen combinaties van sporen. Daarom is deze lijst nooit  volledig, blijf dus zoeken en vooral lachen.

Roland Boukema

Author Roland Boukema

More posts by Roland Boukema

Leave a Reply