Mensen bedienen zich van allerlei ‘verborgen boodschappen’ in hun communicatie. Wat is daarvan de betekenis en hoe voorkom je ongewenste signalen af te geven?

Wanneer wij met anderen spreken maken wij regelmatig gebruik van allerlei verborgen boodschappen. Wij zeggen dingen zonder er zelf erg in te hebben wat wij precies zeggen. Voordat we het weten bevinden wij ons op een glibberig pad bezaaid met voetangels en klemmen. In dit artikel lees je over veel voorkomende zegswijzen en hun (verborgen) betekenis.

Ik ga het met mijn baas overleggen

Een ander hoort de prijs van een product of investering in het project en reageert meteen met ‘Zoveel? Denk je dat ik gekke Henkie ben. Dat ga ik niet betalen hoor!’ De verkoper of consultant probeert het nog even met wat extra argumenten. Maar als dat niet lukt zegt hij:

‘Ik mag niet zomaar iets van de prijs afhalen. Ik moet dat met mijn baas overleggen!’

Vanaf dat moment speelt de verkoper of consultant een verloren wedstrijd. Want de klant hoorde:

‘Jij gaat je baas om een stevige korting vragen. Die heb ik alvast in mijn zak!’

Ook andere reacties, zoals ‘normaal geven wij geen korting hoor!’ Hebben hetzelfde effect. De klant denkt: ‘Kassa! Doe maar even niet normaal!’ 

Wanneer na het geven van de extra argumenten geen positieve reactie volgt, rondt dan het gesprek elegant en goed af. Zorg altijd dat de ander zich jouw naam zal herinneren. Natuurlijk overleg je intern hoe nu verder te gaan met de ander. Neem na een tijdje (dus niet binnen een paar dagen) contact op om na te gaan of een vervolggesprek af te spreken.

Ja, maar…

Iemand geeft je een compliment en gaat vervolgens verder met ‘maar’ of ‘ja, maar’. Als je dit hoort, doet alles wat voor de ‘maar’  kwam er weinig meer toe. Je spitst je oren en hoort alleen nog maar wat de ander na de ‘maar’ zegt.

Het woordje ‘maar” zet je op scherp. Je verwacht iets vervelends te horen. Bijvoorbeeld:

‘Ik vind je een aardige meid, maar ….’

Of:

‘Het was een goed voorstel, maar…’

Er zit een tegenspraak in wat de ander vertelt. Men verraadt deze tegenspraak met het magische woord ‘maar’. Waarom zegt de spreker eerst dat hij je aardig vindt? Is dit omdat hij bang is je te kwetsen? Of wil hij het leed op voorhand al wat verzachten?

Het voelt ongemakkelijk aan. Pas dus op met het woordje ‘maar’. Helaas zit het er stevig bij ons ingebakken. Het is een hele toer het woord ‘maar’ te vervangen door ‘en’.

Ga altijd bij jezelf na wat de reden is dat jij “maar” erbij hebt gehaald en hoe je dat op een andere manier kan toepassen. Vaak heeft het te maken met je onder druk gezet voelen., je denkt dat je je moet verweren.

Echt waar, eerlijk gezegd

Wat is de reden dat sommige mensen benadrukken wat ze beweren met de woorden ‘echt waar’, ‘eerlijk gezegd’ of ‘ik zweer..’? Was alles wat ze daarvoor vertelden dan gelogen? Of zijn ze nu – eindelijk – een keertje eerlijk?

In feite haalt de spreker hiermee een deel van zijn verhaal onderuit. Voor veel mensen zijn dit louter stopwoordjes. Ga er eens op letten hoe vaak je deze woorden gebruikt. Als je ze uit je vocabulaire weet te bannen kom je geloofwaardiger over. Je eigen visie, verhaal haal je niet meer onderuit,

Het is in uw eigen belang (voor uw bestwil)

Heb je dit wel eens gehoord?

‘Ik doe het alleen maar omdat het goed is voor u.’

Hoe vaak ik dit heb horen zeggen door account-managers van het bedrijf waar ik mijn nieuwe dienstverlening aan het introduceren was, kan ik echt niet meer op twee handen tellen.

Wat een opofferingsgezindheid! Of heeft degene die dit zegt een verborgen genda? Neem er eventjes rustig de tijd voor om te ontdekken wat de ander precies voor ogen heeft. Stel vragen en probeer er achter te komen wat de werkelijke bedoelingen van de spreker zijn.

Anderzijds: gebruik dit soort zinnetjes dus niet als je iemand van jouw standpunt probeert te overtuigen. De ander is extra op zijn hoede en de kans is groot dat de poging mislukt.

Alles heeft te maken met autonomie, mag de ander zijn zoals die is.

Ik wil u niet tegenspreken hoor, maar…

Zelf werd ik ooit op een hilarische manier met mijn neus op de feiten gedrukt. Ik was op stap met een accountmanager. Wij kwamen de kamer van de ander binnen en ik vertelde dat ik er alleen maar was om eens te kijken hoe het allemaal in z’n werk ging en voegde eraan toe: “Ik houd mijn mond!”

Hij reageerde direct met “dat is de eerste keer dat u iets zegt”. Ik gaf hierop lachend een reactie en hij zei met een brede grijns: “en dit is de tweede keer!” Het zal je niet verbazen dat ik de rest van het gesprek mijn kaken stijf op elkaar hield.

In dit soort gevallen zeggen mensen eigenlijk “ik wil het niet, maar doe het toch!” Een aandachtige toehoorder heeft de tegenspraak snel in de gaten en is dus extra alert op hetgeen je gaat zeggen.

Bewust en onderbewust

Veel van dit soort uitspraken zijn terug te voeren op het gevecht dat ons ‘bewuste zelf’ voert met ons ‘onbewuste zelf’. Onbewust denk je iets en je wilt het eigenlijk niet zeggen. Helaas: voordat je er erg in hebt zijn de woorden uit onze mond ontsnapt.

Dat doet mij weer denken aan het aloude gezegde: ‘spreken is zilver en zwijgen is goud!’ En dat geldt ook (of juist?!) voor adviseurs, zzp-ers, mensen die veel netwerken. Blijf autonoom!, maak je niet afhankelijk van “normaal” gedrag, van het zgn. gangbare! Je verdoet je tijd.

Roland Boukema

Author Roland Boukema

More posts by Roland Boukema

Leave a Reply