Vroeger, toen we jonger waren zaten we anders in elkaar dan nu: we rommelden maar wat aan en kenden nauwelijks verantwoordelijkheden.  Zorgen leken niet te bestaan en je had altijd tijd genoeg. Je maakte je nooit zorgen om de tijd, je had er in ieder geval nooit tekort aan. En laat staan dat je je ergens druk om maakte. Nu we ouder zijn, is het door de sociale druk lastiger om te lummelen: ‘We hebben met z’n allen heel veel ongeschreven regels: hoe het hoort, hoe het moet. Er zijn veel maatschappelijke normen die je jezelf vrijwillig oplegt. En vervolgens ben je druk om die te realiseren. Zo zetten we onszelf vrijwillig in een soort van gevangenis. Vroeger waren we aan het lummelen en lanterfanten. Omdat we onszelf vrijwillig gevangen zetten wordt dat lummelen luiheid. Maar vaak hebben we heimwee naar dat gevoel van vrijheid’. .

Hoe bevrijd je jezelf uit jezelf opgelegde gevangenis? Hoe kan je dat gevoel van vrijheid weer terugkrijgen in je leven? De vaartips geven je 5 tips/inzichten waarmee je meer vrijheid en rust kunt gaan creëren in je leven.

1. Innerlijke pestkop. Altijd maar dat irritante stemmetje in jezelf dat je tegenhoudt om iets te gaan doen? Onze innerlijke pestkop kan onszelf aardig mentaal in de weg zitten en is altijd kritisch naar onszelf toe. Je hebt de overtuiging dat het nooit goed is. Je best doen en altijd maar weer het beste uit jezelf halen wordt in onze samenleving erg gewaardeerd. Als prestaties zo gewaardeerd zijn, zijn er veel mensen die daarnaar gaan leven en zichzelf hiermee uitputten. Je partner die altijd tot negen uur ‘s avonds werkt. In dit licht is het belangrijk om goed te kijken naar onze drie systemen waarmee we onze emoties reguleren en van waaruit we (onbewust) handelen: het gevaar-, jaag- en zorgsysteem.

• Het gevaar-systeem is gericht op zelfbescherming (geactiveerd door bedreiging en gevaar),
• Het jaag-systeem is gericht op bevrediging (geactiveerd door begeerte (honger naar voedsel, bezit, succes, status, macht)
• Het zorgsysteem krijgt ruimte wanneer het gevaar is geweken, de honger is gestild. Dit systeem is gericht op sociale verbondenheid, veiligheid en welzijn.

Als je je gevaar- en jaag-systeem voortdurend (on)bewust geactiveerd houdt, kan het zijn dat je zorg-systeem niet meer in balans is met de andere systemen. Je hebt geen ruimte meer om gewoon samen te zijn om het samenzijn, het spelenderwijs genieten of lummelen. En juist dat is goed voor je fysieke, mentale en emotionele gezondheid.

2. Tijd maken. Je hebt elke dag 24 uur de tijd. Toch voelt het vaak anders: alsof de tijd je ontglipt, alsof je te weinig tijd heb. Hoe los je dat op? Kijk naar jouw afleiders. Blijf in het hier en nu ga herkennen welke afleiders jij gebruikt om het nu te ontvluchten. Ieder van ons heeft zijn eigen maniertjes om het nu te ontvluchten. Zo wat voorbeelden: doe je aan dagdromen of fantaseren? Of ben jij iemand die steeds vlucht in druk zijn met kleine klusjes die altijd urgent voelen? Ben je continue bezig met plannen maken voor de toekomst? Pieker je eindeloos over wat je tegen iemand had moeten zeggen of maak je je regelmatig zorgen over dingen die mis kunnen gaan?

Het lijken verschillende dingen, alleen het is steeds hetzelfde: aangeleerd vluchten uit het nu. Bij anderen zie je dat vaak feilloos, alleen nu bij jezelf, daar gaat het om. Anderen advies geven kan ook een vlucht uit je eigen leven zijn. Lekker veilig, hoef je immers niet na de denken over jezelf en de manieren waarop jij het nu ontvlucht en je jezelf gevangen houdt.. Neem bij jezelf gedurende de dag regelmatig waar wat op dat moment jouw afleiders zijn om het nu te ontvluchten!

4. Van zombie naar vrijheid. Wanneer leef jij als een zombie? Hiermee bedoel ik “je bent iemand zonder wil of gevoel en leeft zonder na te denken”. Hoe kan je dit herkennen. De belangrijkste voorwaarde hierbij is dat je écht heel eerlijk bent over jezelf. Let gedurende een dag eens op: wanneer leef je niet helemaal bewust? Welke verslavingen of afleidingen gebruik je om de werkelijkheid van het leven in deze wereld te ontvluchten? Wanneer ga je omstandigheden de schuld geven? Dat kan je gemakkelijk bij jezelf aanvoelen of jij een zombie bent. Je voelt dat je als zombie leeft, wanneer je minder levendig bent, soms je je lamlendig voelt: je wordt sloom, traag en lui. Alles lijkt te veel en je hebt nergens zin in. Of je bent juist hyperactief en ongeconcentreerd, zonder enige rust. Noteer jouw zombie momenten en vooral doe er wat aan om ze op te ruimen

5. Zelfontplooiing en zelfcompassie. Onderzocht is de relatie tussen zelfontplooiing en zelfcompassie. Zelfcompassie is niet hetzelfde als zelfmedelijden of zelfwaardering. Het biedt bescherming tegen harde zelfkritiek, zonder de noodzaak jezelf beter dan anderen te beschouwen en moeilijke situaties met mildheid tegemoet te treden. Als je heel gespannen of gestrest bent of je bent voortdurend aan het jagen, dan is er weinig aandacht voor zorgzame aandacht. Als je meer ontspannen bent, is er meer mededogen mogelijk. Zowel naar de ander als naar jezelf. De kunst blijft om deze mentale vaardigheid te onderhouden en stress gewoonten tijdig op te merken, zodat er meer aandacht aan zorg en kalmering gegeven kan worden. Juist het versterken hiervan helpt om in balans te komen met het jaag-en gevaar-systeem.  De tip is om ‘lummeltijd” als doktersvoorschrift te beschouwen, als iets wat noodzakelijk is om je drie systemen in balans te houden.

6. Stop carnaval vieren. Anders gezegd “zet je masker af en doe je carnavalskleren uit”. Je speelt in zo’n periode een rol. Dat is dan niet verkeerd. Binnen elke rol kun je heel goed je eigen identiteit behouden. Het wordt anders als je je in die carnavalsrol in je werk of thuis niet lekker voelt. Dan kom je er waarschijnlijk achter dat die rol op dat moment te ver van jezelf staat, en soms zelfs dat je je eigen ik te veel verstopt. Je bent bang om door de mand te vallen als jaloers, gemakzuchtig of ongemanierd. Vaak zijn het slechte eigenschappen die we willen verstoppen achter een masker van ijver, vriendelijkheid en beschaafdheid. Maar die schaduwkanten van jezelf zijn net zo goed onderdeel van je persoonlijkheid. Dus waarom zou je het niet laten zien als je masker knelt? Het kan enorm opluchten om eens nee te zeggen tegen onredelijke eisen. Of gewoon een keer laten blijken dat je jaloers bent. Vaak wordt je eerlijkheid en je moed gewaardeerd. Andere mensen voelen zich aangetrokken als jij je maskers afgooit. Diep van binnen willen we allemaal ons masker afzetten en ons echte, imperfecte gezicht laten zien. Hoe vaak ben jij niet bezig alle barsten dicht te plamuren in een poging alles perfect te laten lijken? De tip is om je barsten vaker te laten zien. Dat zorgt ervoor dat anderen zich vrij gaan voelen om dat ook te doen en dat zorgt voor verbinding.

Volg deze tips en geniet van je vrijheid!