Vanuit aarde en mens is er vanaf het ontstaan van onze planeet gebouwd aan natuur en cultuur. Het is daarbij steeds lastiger alles te overzien en daarmee onder controle te houden. Het leven was een eeuw geleden beperkter en de informatievoorziening minder en ook daardoor overzichtelijker. Tegenwoordig krijgen we per dag evenveel prikkels binnen als mensen in de middeleeuwen in hun hele leven. Het loopt volledig uit de hand hoor je mensen wel eens zeggen! De vraag is: “wie overziet het nu nog?”
Natuur en cultuur
De aarde heeft een fantastische natuur opgebouwd met een rijkdom aan landschappen, planten en dieren. We hebben een deel ervan gebruikt (en dat doen we nog steeds) omdat dat voor ons van nut kan zijn. Gelukkig zijn er ook nog steeds delen in die natuur die we niet kunnen beheersen. Immers van tijd tot tijd worden we met de neus op die feiten gedrukt doordat er weer een stevige natuurramp of iets degelijks gebeurt. Hoe meer we denken te kunnen hebben op die natuur, des te groter de onverwachte impact, lijkt het wel.
We hebben niet alleen de natuur minder onder controle. Ook de cultuur is ver van ons weg aan het rollen. Immers, die cultuur hadden we altijd stevig in de hand en met discipline beheersten we die. Legden we vroeger de eerste steen voor bijvoorbeeld een kathedraal, dan wist je zeker dat je hem niet af zag komen, wel hoe hij eruit zou komen te zien. Dat gebeurde vanuit een visie, een tekening. Tegenwoordig kun je prefab met 3D-printing een huis bouwen in een week. Alles moet instant, alles moet maakbaar.
Cultuur is niet alleen maar van ons
Onze cultuur is van ons vandaan aan het lopen. Wie heeft er nog het echte inzicht over internet? Google en Facebook weten ook niet meer wat er gepubliceerd wordt en zien zaken over het hoofd. Wie heeft beeld bij het Darknet? We hebben in Nederland een wegennetwerk gecreëerd waarvan niemand meer weet waar het naartoe gaat. R komen binnen enkele jaren 35% meer files bij. Hoe gaan we dat aanpakken, de oplossing (de tekening is er echt niet! De hoeveelheid plastic en afval groeit ons ook boven het hoofd. Laatst las ik een bericht dat er een potvis was gevonden met maar liefst 22kg plastic in haar maag!
Specialisten
In de huidige samenleving en in organisaties zien we steeds meer specialisten. In ziekenhuizen zijn nauwelijks nog artsen te vinden die de mens als samenhangend geheel in ogenschouw nemen. Dit in tegenstelling tot de goed afgestudeerde natuurgeneeskundigen. In de politiek heeft niemand het meer echt over het geheel en de lange termijn. Mark Rutte heeft eens de uitspraak gedaan van “Visie is de olifant die het zicht belemmert”. Ons electoraal stelsel is standaard ingericht voor 4 jaar. Feitelijk zijn de politici slecht de helft van die tijd echt operationeel bezig met de job waarvoor zij gekozen zijn. De andere helft wachten zij op de regering dan wel zijn ze bezig met de nieuwe verkiezingen, dus voor hun nieuwe termijn van 4 jaar in de tweede kamer. Dat geeft geen toekomstgerichtheid en al helemaal niet een goede basis voor vertrouwen.
Overzie je dit alles dat is er behoefte aan visie en aan mensen die die visie creëren én ze uit gaan voeren. We hebben behoefte aan visionair leiderschap. Leiders die het geheel kunnen overzien, die over hun graf heen willen en durven kijken en durven te regeren. Zulke leiders zijn niet alleen nodig in de politiek, zeker ook in organisaties, of dat nu de profit of de non-profit sector is. Overal.
Dank Peter Nouwen.
