Manipuleren in menselijke contacten komt veel vaker voor dan je denkt. Eigenlijk is in iedere menselijke contact wel eens sprake van een vorm van manipulatie. Hoe goed of slecht dat menselijke contact ook is: het is bijna niet te vermijden. Meestal is het niet erg. Vaak heeft zowel de manipulator als de gemanipuleerde het niet eens door. En zonder dat je het niet doorhebt, manipuleert iedereen wel eens.
In alle soorten menselijke contacten komt manipulatie voor: menselijke contacten op het werk, tussen vrienden en tussen geliefden. Waarschijnlijk herken je het niet eens, totdat je wordt verteld dat het niets anders dan manipulatie is. Je contact wil bijvoorbeeld graag iets doen, maar omdat jij dat niet wilt voelt je contact zich verloren. Het gevolg is dat jij – de gemanipuleerde – je schuldig voelt en daarom toegeeft vanuit je schuldgevoel. Herkenbaar?
Als het incidenteel is, dan is het geen probleem. Maar in sommige gevallen kun je een patroon ontdekken in de manipulatie. En wanneer dat zo is, heb je te maken met een echte manipulator. We vertellen je meer over de manipulator.
Wat is manipulatie?
Manipulatie is het beïnvloeden van een ander waarbij er een misleidende methode wordt gebruikt om de ander tot een bepaalde overtuiging of actie aan te zetten. Een manipulator wil een bepaald voordeel krijgen. Hij of zij geeft je bijvoorbeeld het gevoel dat jij iets fout hebt gedaan, terwijl jij niet eens wat je fout hebt gedaan. Maar ondanks dat je dit niet weet, krijgt de manipulator een zekere vorm van macht over de menselijke contacten. Een manipulator is dus eigenlijk iemand die jou emotioneel chanteert.
Manipulatie komt overal voor en met name in zakelijke en ook bij professionele contacten(je collega projectmanager waar jij je hand voorin het
vuur steekt). Bij nieuwe contacten zoals je die bijv. maakt bij een netwerkborrel, maar ook bij contacten die je al jaren, regelmatig ziet. Ben je onzeker over jezelf en niet assertief of alert genoeg? Dan ben je een makkelijke prooi voor een manipulator.
Wanneer word je gemanipuleerd?
Je wordt gemanipuleerd door je contact als je iets doet wat je eigenlijk niet wilt doen. Op een slinkse manier probeert de manipulator jou iets te laten doen. De meeste manipulators herken je echter niet direct. In het begin zijn ze heel aardig voor je en geven ze je alles. Je denkt dat je het beste professionele of zakelijke contact van de wereld bent tegengekomen. Alles lijkt perfect te zijn, maar dat is het niet.
Zodra jij helemaal weg bent van de mogelijkheden die je wellicht samen met de ander kan realiseren en je de ander contact volledig vertrouwt, begint deze met het manipulatieve gedrag. Dan willen ze ineens iets terug voor alles wat ze je hebben gegeven. Het gevolg? Je staat voor altijd bij de manipulator in het krijt. En vervolgens zal diegene alles doen om de zin door te drijven.
5 vormen van manipulatie
In menselijke contacten zijn verschillende vormen van manipulatie mogelijk. Soms is de manipulatie heel subtiel. Dan heb je het zelf misschien niet eens door dat je gemanipuleerd wordt. Andere keren weet je wel dat je gemanipuleerd wordt, maar kun je het niet herkennen. Zodra je weet hoe een manipulator te werk gaat, kun jij je weren tegen de manipulatie.
Herken jij een van de onderstaande voorbeelden van manipulatie? Ga dan goed bij jezelf na of je misschien niet in een manipulatieve menselijke contacten zit. En vraag jezelf af hoe het komt dat je zo gevoelig voor manipulatie bent.
1. Inspelen op je schuldgevoel
Een manipulator speelt graag in op je schuldgevoelens. De manipulator zorgt er eerst voor dat je afhankelijk van de manipulator wordt en hem helemaal ziet zitten. En dan gebruikt de manipulator uitspraken als: ‘Ik heb je zoveel gegeven, nu moet je ook iets terug doen’ of ‘Ik heb nieuwe contacten gegeven, dus nu moet je ook wat voor mij doen en tegen een lager tarief(en dat was al laag omdat je dacht dat je een goed en betrouwbaar contact had).
2. Inspelen op angst
Een manipulator weet jouw zwakke plek als geen ander te vinden en speelt graag in op jouw angstgevoelens. Dat doet de manipulator met uitspraken als: ‘Als je dit niet voor mij doet, dan krijg je de vervolg opdracht niet’. of ‘als je dit niet doet, dan hoef je nergens meer aan te komen in dit bedrijf’. De manipulator weet precies waar jouw angstgevoel vandaan komt en zal erop inspelen om zijn zin door te drukken. Jouw onzekerheid geeft de manipulator kans om jou alles te laten doen waar hij je om vraagt.
3. Inspelen op je plichtsgevoel
Ook speelt een manipulator in op je plichtsgevoel. ‘Het is jouw taak als verandermanager, dus waarom doe je zo moeilijk.’ Zo kun jij je verantwoordelijk voelen om iets te doen, terwijl je het eigenlijk niet wil doen. Heb je een groot plichtsgevoel? Zorg er dan voor dat een manipulator daar geen misbruik van kan maken. Voelt iets niet goed aan? Doe het dan niet, of praat erover met iemand anders dan de manipulator. Zo kun je samen weerstand bieden aan de manipulator.
4. Controle
Een manipulator heeft doorgaans weinig vertrouwen in zijn contact. De typische manipulator wil graag de controle houden, is achterdochtig en leest appjes en berichten zonder dat daar toestemming voor is gegeven. Je zal misschien denken dat het niet zo erg is, omdat je geen geheimen voor je contact hebt. Maar als je contact een manipulator is dan zal deze – zodra de mogelijkheid daar is – de berichten gebruiken om je te kunnen manipuleren.
5. Jaloezie via sociale media
Je contact kan ook via sociale media manipuleren. De manipulator zal dan bijvoorbeeld foto’s plaatsen van een bezoekerslijst aan een congres. Verbaas je dan niet dat daar een mooi fake-verhaal bij komt te staan en dan mag jij je verdedigen. Of de manipulator reageert op artikel waarin hij op een negatieve manier in verband brengt met het onderwerp. Dit alles heeft tot doel om je in een kwaad daglicht te plaatsen en je zo onzeker te maken. Uiteindelijk kan de manipulator je dan zo manipuleren dat jij weer zal doen wat de ander wil.
Nu we dit allemaal weten,dan is het wel handig als je zo’n manipulator op voorhand of vroeg tijdens het contact kan herkennen. Daarover de volgende week meer.
