Hoe zorg je ervoor dat jouw goede voornemens niet uitlopen op geen teleurstellingen omdat van die voornemens vaak niets of nauwelijks iets terecht komt.
De eerste en misschien wel belangrijkste stap is te erkennen dat verandering moeilijk is. Met name bepaalde gewoontes afleveren blijkt bijzonder lastig. We zitten met ons dagelijks handelen vaak in een karrenspoor zegt Cochin-approach. En het is vaak heel lastig om daaruit te komen omdat het veranderen van gewoonten zo moeilijk is omdat die gewoonten zo handig zijn.
Wij vormen een gewoonte en voeren deze vervolgens gedachteloos uit. Het is puur gemak. Het zou toch bijna ondragelijk zijn als je bij elke handeling moet nadenken? Dus knopen wij de veters van onze schoenen zonder er bij stil te staan.
Ook situaties en omstandigheden lokken vaak bepaald gewoontegedrag uit. De meeste mensen drinken alcohol in een bar. Rokers grijpen naar een sigaret wanneer de spanningen hoger oplopen. Het is lastig om te erkennen: maar situaties sturen vaak ons gedrag.
TIP 1
Dagelijkse handelingen zitten vol met automatismen. Probeer die te achterhalen. Ga dan pas na welke van die automatismen je in de weg zitten om beter te kunnen functioneren.
Zelfoverschatting
Van oudsher legt men de nadruk op ‘zelfverzekerdheid’. Als je barst van het zelfvertrouwen, zou alles mogelijk zijn. dat blijkt dus niet zo te zijn.
Onderzocht is dat mensen die vol zelfvertrouwen waren dat ze bijvoorbeeld een vette snack konden laten staan, waren de eersten die aan hun verlangens toegaven. Of mensen die bescheiden waren over hun zelfdiscipline en realistische verwachtingen hadden over hun gedrag, bleken het best in staat om verleidingen te weerstaan.
TIP 2
Je wilt die hinderlijke automatismen veranderen. Onderzoek vervolgens welke gedrag je zou willen hebben. Ga dat visualiseren, maakt bij voorkeur in je gedachten een film van dat gewenste gedrag. Denk dus niet uitsluitend in woorden, maar zorg dat je het plaatje voor je ziet. of dat je die film steeds kun afdraaien.
Erken dat veranderen lastig is. Visualiseer ook beelden van obstakels en verleidingen. Hoe ga je daarmee om? Zie jij jezelf bedanken voor een sigaret of snoep?
Wat (wie?) motiveert je?
Een ander punt om over na te denken is: wat motiveert je tot verandering? Zijn het anderen die tegen je aanpraten? Of komt de motivatie van binnen uit? Het maakt een groot verschil.
Het blijkt bijvoorbeeld dat gezondheidswaarschuwingen tegen roken nauwelijks zin hebben. Ook financiële beloningen helpen niet op de lange termijn. Wanneer de prikkel verdwijnt vervallen mensen weer snel in hun oude gedrag.
Je motivatie exploreren is zinvol. Uit een onderzoek bleek bijvoorbeeld dat vrouwen die hun eigen motivatie om af te vallen goed hadden doordacht, het veel beter deden dan vrouwen die hier niet mee bezig waren geweest.
Wanneer wij in vrijheid kunnen kiezen, zijn wij ook meer gemotiveerd om vol te houden. Daar komt bij dat het behalen van zelfgekozen doelen veel meer bevrediging geeft. Het is ook bijzonder prettig wanneer je bezig bent en telkens ziet dat je vooruitgang boekt.
TIP 3
Maak je vorderingen meetbaar. Houd je resultaten bij. Het geeft je een goed gevoel wanneer je vooruitgang ziet. Wil je afvallen? Dan is de app van bijvoorbeeld FatSecret een prima hulpmiddel. Je gaat dan veel bewuster om met je voeding.
TIP 4
Maak er een spel van. Bedenk maniertjes die het leuk maken om iets te doen of juist te laten. Beloon jezelf!
TIP 5
Werk met anderen samen. Lotgenoten moedigen elkaar aan. Het creëert een band en een gezamenlijk doel.
Wanneer je bevrediging vindt in het bereiken van je doelstellingen en het je gelukkiger maakt, betekent die ook vrijwel automatisch dat je aantrekkelijker bent voor anderen. Je relaties verbeteren er door. Dat feit op zich brengt ook meer geluk. Je komt in een positieve spiraal terecht.
TIP 6
Het is belangrijk dat je écht iets wilt. Ben je écht gemotiveerd voor het doel wat je wenst te bereiken? Heb je het doel in vrijheid bepaald? Of doe je het vanwege de druk van jouw omgeving? Vraag je af: wat geeft mij voldoening?
Werk in kleine stapjes
Maak een bescheiden begin. Het probleem is vaak dat wij veel te veel in een keer willen bereiken. Het geeft veel spanning. Kleine stapjes maken, geeft minder spanning. Het is bovendien gemakkelijker. Het geeft ook voldoening, ook al is de stap klein. Je ziet vooruitgang.
Bedenk eens hoe snel je bijvoorbeeld een nieuwe taal leert wanneer je elke dag 3 woorden aan je woordenschat toevoegt. Dat zijn 3 x 365 = 1.095 woorden in een jaar tijd. Het is een aardig eind op weg naar een actieve woordenschat waarmee je jezelf goed verstaanbaar kunt maken.
Maak je niet druk wanneer je toch weer een keer vervalt in het gedrag dat je wilde afleren. Je wereld stort heus niet in wanneer je een dagje sporten overslaat of jezelf verwent met een vette snack. En ook je conditie heeft er niet onder te lijden.
Wanneer een roker toch de verleiding van een sigaret niet kan weerstaan, betekent dit niet automatisch dat hij weer verslaafd is. Daar doe je eventjes over. Corrigeer je gedrag bijtijds en zit er niet over in. Het overkomt ons allemaal wel eens. Het is geen enkele reden om je schuldig te voelen. Of erger: om meteen de handdoek in de ring te gooien!
Het is de kunst om deze uitdagingen te weerstaan. Dat heeft niet zozeer te maken met ‘wilskracht’ maar met de manier hoe je met deze tegenslagen omgaat.
TIP 7
Zet mierenstapjes, d.w.z. doe babystapjes door je doelstelling zo klein mogelijk te maken. Bedenk dat vele kleintjes samen een hele grote maken.
Nieuwe automatismen aanleren
Nieuw gedrag aanleren is hetzelfde als nieuwe automatismen aanleren. Wanneer je het gewenste gedrag maar vaak genoeg herhaalt, dan wordt het op den duur steeds gemakkelijker. Kijk of je prikkels in je leven kunt inbouwen. De prikkel roept het automatische gedrag als het ware op.
Stel je wilt minder snoepen en in plaats daarvan meer fruit eten. Dan is het een goed idee om op de plaats waar vroeger het snoeptrommeltje stond, nu de fruitschaal te zetten. Een ander idee is om bepaalde dingen op gezette tijden te doen. Koppel nieuw gewoontegedrag aan bestaande gewoonten.
TIP 8
Bepaal waar en wanneer je het nieuwe gedrag vertoont. EN GA DAT DAAR DAN OOK DOEN EN LEER ERVAN. Zo kweek je nieuwe automatismen.
TIP 9
In deze blog leg ik de nadruk op het afleren van slechte gewoonten. De TIPs werken natuurlijk ook om nieuwe gewoonten aan te leren zonder dat je er een oude gewoonte voor hoeft op te geven.
Bewerking Michel
