Iedereen kampt wel eens met schuldgevoelens. Ze kunnen je humeur bederven, je een slapeloze nacht bezorgen en je soms beletten om te doen wat goed voor je is. Waar komen onze schuldgevoelens vandaan en is er iets aan te doen?
Schuldgevoelens hebben waarschijnlijk een overlevingsfunctie. Het houdt ons in de pas van de groep die ons beschermt tegen de buitenwereld. Het zorgt ervoor dat we rekening houden met anderen, ons aan de regels houden en afspraken binnen de groep nakomen.
Alleen met gedrag kan je als individueel mens gemakkelijk in een eindeloze cirkel van zelfverwijt komen. Immers die groep lost niets voor je op! Alleen waar moet je aan denken als je die nare gevoelens in jezelf wilt oplossen. De volgende handreikingen
Schuld blokkeert
Ieder van ons streeft naar zelfrealisatie. Je wilt een volmaakt mens zijn. Dat zit vanaf je geboorte in je. Sommigen zeggen dat het jouw ziel is, anderen hebben het dan over je innerlijke kracht. Maakt niet uit wat, alleen veronderstellen heel veel mensen dat zelfrealisatie hier en nu, dus op de korte termijn, haalbaar is. Heb je dit in je hoofd, dan is dat de blokkade. Ja, je bent bezig in dit leven met zelfrealisatie, Denken dat je in zo’n toestand zal komen en zo kan leven is jezelf voor de gek houden.
Terechte schuld
Wie zijn billen brandt, moet op de blaren zitten. Zo heb ik als zelfstandige ooit iemand een opdracht bezorgd. We hadden een contract opgesteld waarbij ik de dame in kwestie een uurtarief zou vergoeden. Met mijn opdrachtgever had ik een hoger tarief afgesproken. De dame in kwestie was het daar niet mee eens en probeerde via de rechter mij te dwingen haar dat hogere tarief te vergoeden. De hoogste rechter heeft mij in het gelijk gesteld. Dit was terecht, afspraak is afspraak.
Onbekende schuld
Weet je, wat ik nu weet wist ik niet in 1985. Ik was toen professional in loondienst en verdiende een mooi salaris. Ik vond het logisch dat ik dingen deed die mijn werkgever mij opdroeg. En wat mij werd opgedragen vond ik normaal, zo hoorde het. Dat waren keuzes. Wat ik nu weet wist ik toen niet. Ik zou het nu anders doen. Tja, hoe schuldig ben je dan. Zo voel ik mij in ieder geval niet.
Onterechte schuld
Heb je dat wel eens meegemaakt dat iemand de schuld in jouw schoenen wilt schuiven?
De politiek druipt van de voorbeelden. Ik ga daar niet verder op in. Echter in werksituaties wemelt het er ook van. Zo was ik als zzp-er onder contract bij een dienstverlener. Voor hem deed ik een opdracht. Gaande de opdracht bleek het niet te boteren tussen de dienstverlener en de opdrachtgever. Mijn verhouding met de opdrachtgever was prima. De dienstverlener gaf mij de schuld van de slechte verhouding tussen hem en de opdrachtgever en stuurde mij de laan uit. Mijn opdrachtgever vond dat niet terecht en ik heb die opdracht kunnen voltooien. De dienstverlener is kort daarna failliet gegaan. Wij kampen er allemaal wel eens mee: schuldgevoelens. Ze kunnen je humeur bederven, je een slapeloze nacht bezorgen en je soms beletten om te doen wat goed voor je is. Waar komen onze schuldgevoelens vandaan en is er iets aan te doen?
Achterhaal je schuldig voelen
Als er ergens een alarm afgaat, dan is het eerste wat je doet erachter komen waarom het alarm afgaat. Vervolgens kun je het probleem oplossen. Dus voel je je ergens schuldig over? Achterhaal dan waarom. Vraag je ook af wat de achterliggende gedachte of intentie van jouw handelen was.
Stel bijvoorbeeld dat je iets hebt gezegd of gedaan waarmee je een ander hebt gekwetst. Dan voel je je daar schuldig over. Maar deed je het expres? Dus met de intentie om te kwetsen? Vast niet. Jouw woorden of daden hebben alleen verkeerd uitgepakt. Biedt in dat geval je excuses aan en laat het los. Het gaat om je intentie
Bevraag je schuldgevoel
Je kan blijven zitten met jouw schuldgevoel. Dat stemmetje in je hoofd wil je laten geloven dat je meer had kunnen doen, of het wel had moeten oppakken (dan was je ervan af geweest of zo).
De enige manier om die gedachtespinsels los te laten, is door hen te bevragen. Zo ga ik als het ware in gesprek met die gedachtespinsels en stel ze dan volgende vragen:
- Is mijn schuldgevoel waar?
- Hoe kan ik zeker weten of het waar of niet waar is?
- Wat was de uitkomst geweest als ik anders had gehandeld?
- Kan ik zeker weten dat dit de uitkomst was geweest?
- Voel ik mij schuldig of zit er een andere emotie onder?
- Hoe zou ik mij voelen als ik het schuldgevoel zou loslaten?
Deze vragen zijn universeel.
Tot zover mijn bespiegelingen over je schuldig voelen. Ga vooral met die gevoelens aan de slag. Blijf er vooral niet mee zitten. Het beïnvloedt jouw dagelijks handelen en vooral jouw keuzes. Hoezo die klemtoon? Nou heel eenvoudig. It’s in the moments of your decision that you shape your future. Dat geldt voor iedereen. Dus moet je nagaan wanneer je nare schuldgevoelens hebt, die niet eens terecht zijn!
