Het kan de beste overkomen. Je steekt soms heel veel tijd en energie in een veranderproces en na verloop van tijd merk je dat je niet meer out-of-the-box kan denken. Sommige mensen zien het probleem van zichzelf en willen erop anticiperen maar weten het patroon niet meer te doorbreken. Anderen zien het probleem bij zichzelf niet. Maar hun naaste omgeving gaat ze mijden omdat ze altijd hetzelfde ‘stokpaardje’ berijden. Hoe voorkom je een tunnelvisie? Hierna vijf tips die je kan toepassen. Let wel: dit gaat over de psychologische vorm van tunnelvisie en niet de lichamelijke ziekte.
- Tunnelvisie voorkomen door de juiste mensen om je heen
Weet je van jezelf dat je altijd fanatiek de belangen van jouteam zal verdedigen? Of ga je voor een lange tijd een veranderproces leiden? Gaat je bedrijf een crisisperiode in? Zorg dan dat je een team van mensen om je heen verzamelt die jou kunnen beschermen voor een tunnelvisie. Dit betekent dat je niet juist de leuke meegaande collega`s zoekt, maar juist de persoon die het meestal oneens is met jouw inbreng. Dit zal niet altijd voor een prettige sfeer zorgen, maar als er iets is wat je tegenhoudt om kortzichtig te worden, dan is het om af en toe tegengas te krijgen. Je hoort immers steeds de andere kant van jouw opvattingen. Uit deze tegenstand blijf je buiten je eigen (beperkte) inzichten denken.
- Zoek naar alternatieve denkrichtingen
Als je al een tijdje bezig ben met een onderzoek, dan kan het gebeuren dat je veel aspecten uitsluit. Het kan zijn dat jouw denkrichting steeds gefocust is geweest op een bepaalde uitkomst. In dat geval moet je juist een andere denkwijze hanteren. Denk niet aan de mogelijke uitkomst, maar bedenk of er meer methoden zijn die je vraag kunnen beantwoorden. Stel een buitenstaander de hypothetische vraag en vraag hem om een globaal plan te schetsen. De denkwijze van ieder mens is anders. Hieruit kan opeens blijken dat er meer wegen naar Rome leiden. Dit had je in je eigen denkpatroon waarschijnlijk niet opgemerkt.
- Probeer een tegengestelde hypothese
Als een onderzoek al een tijdlang ‘vast’ lijkt te zitten, dan kan je wellicht een andere hypothese proberen. Dat wil zeggen dat je de huidige werkzaamheden even pauzeert en je met je team een tegengestelde hypothese bedenkt. Brainstorm met elkaar over de onderzoeksmethode die voor die vraag nodig zou zijn. Dit klinkt als tijdverspilling maar als je brein een andere richting op gedwongen wordt, ontstaan er nieuwe verbindingen in je hersenen. De kans is groot dat als je de werkzaamheden weer oppakt, dat je opeens ideeën hebt hoe het verder moet.
- Nodig mensen uit om kritiek op je veranderproces te geven
Kijk af en toe eens om je heen als je weer eens vol vuur jouw veranderproces aan het verdedigen bent. Merk je weerstand op in je omgeving, dan geef je de anderen waarschijnlijk niet genoeg ruimte om zicht negatief uit te laten op jouw veranderproces. Houd dan onmiddellijk op met je betoog en vraag om de mening van anderen. Wat de ander ook vertelt, ga niet in verdediging maar wacht af wat men te zeggen heeft. Is er geen specifieke vergadering gepland waarbij je dit kunt toepassen, nodig dan mensen uit om eens te spuien over jouw handelswijze. Hiermee zul je merken dat de inzichten van anderen, misschien niet de oplossing bieden, maar wel een alternatieve denkwijze.
- Plan een pauze in een veranderproces in
Loopt een veranderproces of onderzoek al erg lang, dan is het bijna onomkeerbaar dat je nog openstaat voor wijzigingen. Alle eerder genoemde scenario`s zullen bekend voorkomen. Naast het gebruik maken van mensen in je omgeving kun je ook zelf iets doen. Ongeacht of je weet of je vastzit in je tunnelvisie, las een pauze in. Neem een lang weekend vrij en ga dan weg met je partner/gezin. Even iets anders aan je hoofd. Neem tijdens je afwezigheid op het werk een paar uur de tijd om in je eentje te brainstormen over het veranderproces of onderzoek. Je zult heel anders denken op het terras van een vakantiehuisje, dan achter je bureau op je werk. Kijk de geschiedenis er maar op na, veel wetenschappers zijn tot briljante conclusies gekomen terwijl ze even pauze namen. Tijdens de werkweek kun je ook af en toe eens alleen een rondje lopen. De buitenlucht zal je goed doen en je geest weer verruimen. En het houd je nog gezond ook.
Tenslotte
Een tunnelvisie ontwikkel je over het algemeen eerder dan je zelf kan aanvoelen. Werk je aan een langdurig veranderproces, neem dan deze tips ter harte die tunnelvisie voorkomen. Twijfel je of je al te ver ben gegaan, dan zal met name een pauze van je veranderproces, je het inzicht geven of dit werkelijk ook zo is. Spiegel je gedrag aan je omgeving en je zult zien of je nog goed bezig ben.
