Waar en hoe je ook bezig bent, jij bent de enige die verantwoordelijk is voor jouw eigen welzijn. Dus blijf je altijd bewust wat je aan het doen bent. Door dit bewust te zijn voel je je automatisch ook verantwoordelijk voor een deel van de omgeving waarin je aan het werken bent.
Elk beroep, elk project, programma, beleid, plan of noem maar op brengt bij het bedenken en bij de uitvoering risico’s met zich mee. Het maakt ook niet uit of je goede beschermende kleding hebt, of juridisch de zaak hebt dichtgetimmerd. Ook de markt kan ineens anders zijn door het toetreden van nieuwe concurrenten. En als kleine ondernemer kan je relatieproblemen gaan krijgen of je kan ruzie krijgen met een compagnon. Het dagelijks leven zit vol zichtbare en onzichtbare gevaren. Hoe ga je daar nu mee om, hoe weet je of het betreffende risico het waard is?
Ieder mens leeft in dit leven. En dat betekent schrammen oplopen, bloedneuzen krijgen of anderszins. Tenzij je gevaren en risico’s onder ogen ziet, doe je niet mee aan het spel van het leven. Als je niet bereid bent die prijs te betalen (dus dat iets mislukt) zul je sowieso verliezen.
Met andere woorden: het grootste risico dat er bestaat is geen risico’s durven nemen. Okay wordt er dan gezegd, en “wat kost het”. Dat is bij de meeste mensen de eerste reactie. Het kostenplaatje is natuurlijk belangrijk, alleen niet in aanvang. De eerste vraag dient altijd gericht te zijn op de legitimatie, d.w.z. hoe graag wil je het,. Komt het idee vanuit je denkhoofd of is het echt iets vanuit je gevoel, daar waar je passie zit. We zijn kanjers in het bedenken van van alles. De projectportefeuilles van organisaties barsten uit elkaar van de nieuwe projecten die zijn bedacht. De passie om die projecten echt op te pakken ontbreekt vaak.
Wanneer ik een project ter hand neem stel ik mij daarom eerst altijd de volgende vragen
- Draagt het werk dat ik ga doen bij aan processen van de organisatie die bijdragen aan een mooier leven op aarde, bij klanten. Heeft het leven, de klant, de stad etc er wat aan. De missie, visie en de kernactiviteit van de organisatie en daarmee samenhangend project wil ik nu weten. En vooral ook: kan de organisatie concreet aantonen dat ze dat ook dagelijks doen.
- Draagt het werk wat ik doe bij aan het welbevinden van de mensen die het werk in de organisatie doen. Dus helpt het de chauffeur die de goederen gaat afleveren om zijn werk beter te doen (let op niet efficiënter, want dan praat ik over kosten). Hier gaat het om de betrokkenheid van de mensen die het moeten doen. Je kan wel lopen gillen dat we “agile-gaan-werken”, alleen dan is de vraag of die chauffeur daarop zit te wachten.
- Zijn er al mensen geweest die iets dergelijks hebben gedaan? Als dat zo is, dan ga ik na wat ik daarvan kan gebruiken, of ga ik na of ik met die mensen kan samenwerken. Het is mij echt meerdere keren gebeurd dat ik tijdens het project er achter kwam dat ergens in de organisatie een ander project bezig was die ongeveer hetzelfde deed.
Bij “Impactondernemen Limburg” zijn dit de basisvragen voor gedrag. Zijn deze niet inzichtelijk dan wel een wassen neus, dan zal er gedurende het transitieproces zeker sprake zijn van weerstand. Het programma “Be-Cause.nu” dat met ‘Impactondernemen Limburg’ aan de slag is, is bezig met het overbruggen van de Intention Behaviour Gap. Organisaties willen wel, alleen ze doen het niet. Onduidelijkheid over de antwoorden op deze drie vragen is dan vrijwel altijd aan de orde.
Zijn deze vragen door iedere betrokkene positief beantwoord (let wel, ook door de uitvoerenden die het aangaat), dan pas ga ik verder. Want dan komt de vraag inzake de doelstellingen van “wat levert het op, wat is het gewenst resultaat, wat is de beloning”.
Weet je dat dan dien je voor jezelf de vragen te stellen van “wil ik mij aan die doelen verbinden? Past deze opdracht bij mijn normen, waarden en prioriteiten”. Die vragen zijn van belang. Immers ga je verder, dan komen de risico’s concreet aan de orde. Dan zullen er risico’s kunnen zijn die onbespreekbaar zijn. Denk aan risico’s inzake jouw gezin, of bewust omzeilen van blokkades naar Rusland, of witwassen van gelden en ook jouw zelfrespect. Veel bedrijven hebben bedrijfskleding. Die moet dus gedragen worden. Mag een vrouw een topje weigeren aan te trekken dat naar haar smaak een te diep decolleté heeft?
De kosten van elk doel moeten niet alleen berekend worden in termen van geld, maar ook in termen van persoonlijke ontwikkeling uitgedrukt in tijd, emotionele energie, helpt het mij een mooier mens te worden en ook wat is de weerslag op mijn gezin, mijn vriendschappen.
Is het eindresultaat dat je nastreeft echt alle risico’s waard? Hierna enkele tips:
- Is dit het juiste moment? Is het wellicht beter om ff te wachten, bestaat de mogelijkheid ook over een jaar nog? Wat als de prijs gaat dalen of bij uitstel er meer kosten moeten worden gemaakt?
- Als ik dit project ga doen, moet ik dan mijn eigen prioriteiten bijstellen? Is dit project zo belangrijk dat het bovenaan mijn prioriteitenlijstje moet staan? Moet ik mijn prioriteiten herzien, opnieuw ordenen. En wat betekent dat dan voor mijn realisatie van mijn levensdoelen?
- Wat als het project mislukt Of anders, stel dat het eindresultaat tegenvalt en in geen verhouding staat met wat u ervoor heeft betaald. Wat als u een resultaat heeft waar uw medewerkers van zeggen “is dat alles”.
- Stel het wordt een mislukking. Kunt u dan toch trots zijn op dat u het heeft doorgezet? Verwacht u dat mensen zullen zeggen “hij had het lef om het te proberen” of dat ze zeggen “eigen schuld dikke bult”. Wat wilt u anderen over u horen zeggen
- U neemt de verantwoordelijkheid voor het nemen van het risico op u. Heeft u zich afgevraagd wat er in het ergste geval zou kunnen gebeuren. En als dat ergste gebeurt, zou u dat wel aankunnen.
- Wat is de rol die uw ego speelt in dit verband? Hoe goed voelt het nu echt dat u kunt zeggen “het gaat helemaal niet om mijzelf, maar wel om de ander of het leven of …”. Hoe bent u bezig met uw zin door te drijven. Dat laatste is mij meermaals voor de voeten gegooid. Het klopt dat m’n ego mij soms best wel in de weg heeft gezeten. Altijd was mijn denkhoofd met haar gedachtespinsels dan aan het werk. Alleen ik voelde dat ik goed zat. Daarom steeds opnieuw andere wegen zoeken en gaan om toch het gewenste resultaat te bereiken. Dat geeft mij heel veel voldoening.
- In hoeverre kunt u bepaalde risico’s delen of overdragen aan anderen? Het is echt niet nodig om alles zelf te doen. Dat laatste heeft alles te maken met ego, immers je wilt je niet laten kennen. En hier spreekt mijn ervaring.
Tenslotte enkele korte raadgevingen
- Durf …. Durf risico’s te nemen
- Als je geen risico’s aandurft, zul je nooit echt leven
- Als je lacht, loop je het risico als een dwaas over te komen
- Wie naar een ander omkijkt, loopt het risico ergens bij betrokken te worden
- Wie z’n gevoelens toont, loopt het risico z’n ware ik te laten zien
- Wie leeft, loopt het risico te sterven
- Wie iets onderneemt loopt het risico dat het mislukt
- Mensen die niets riskeren, doen niets, hebben niets en zijn niets
- Als slaaf, vastgeketend aan onze gewoonten (bijv. groeien om te groeien), hebben we een valse vrijheid gecreëerd
- Alleen wie risico’s durft te nemen, is vrij
