Er zijn volgens mij twee woorden die bij echtheid horen: originaliteit of uniek en oorspronkelijkheid. Dat wil zeggen:
- dát wat echt is, dit is geen kopie maar het origineel
- hier is er maar één van (altijd maar 1 origineel toch?)
Voor cochin-approach is uitgangspunt – dat ieder mens en dat zijn er nu al > 7.5 miljard, – dat ieder mens uniek is. Dus vanaf de bevruchting (en wellicht al daarvoor) is de mens uniek.
Om je eigen ‘echt-heid’ te verkennen zijn er een aantal aspecten die ik aan den lijve heb ondervonden: aanwezigheid, besef, betekenis, vrij van gewoonte en ontspannen.
Zijn in het hier en nu
Voor “zijn in het hier en nu” is een ander woord en dat is aanwezig zijn. Het staat voor in contact zijn met jezelf in het hier en nu. Voorbeeld: in het begin van mijn loopbaan deed ik ook al presentaties. Nou, ik stond voor een groep, in een zaal en volgens mij zaten er ook nog mensen. Ik voelde er niets bij. Ik was er wel en toch ook weer niet. Ik was afwezig. Dat is nu anders. Het verschil zit in het voelen. Je bent primair aanwezig, als je in jezelf bent (dus jezelf voelt dat je dan in die zaal staat voor die groep en de mensen in die groep VOELT) en secundair met dat wat er is in je omgeving. Kenmerken van aanwezigheid zijn: weten hoe het met jezelf is als geheel, weten wat de situatie betekent waarin je verkeert, en weten hoe je daar nu (wel/niet) mee om kunt en wilt gaan. Weten is incl. voelen.
Besef
Een ander woord voor weten is besef. Dat komt omdat er een weten is gebaseerd op kennis of ervaring, maar er is ook een weten dat gebaseerd is op besef van wat er hier en nu speelt. Wat speelt er in jou en mij op dit moment, wat speelt er in de situatie waarin wij verkeren. Zodra dit besef helder is weet je wat dit voor je betekent.
Betekenis
Zodra je aanwezig bent en besef hebt van jezelf plus de situatie waarin je verkeert, dan weet je wat dit voor jou betekent. Wanneer je weet wat iets voor je betekent, weet je ook hoe je je hiertoe kunt en wilt verhouden en wat er eventueel nog nodig is.
Vrij van gewoonte
Gewoontegedrag is iets dat bij ons mensen hoort en heel functioneel kan zijn. Nadeel van gewoonte- gedrag is dat het niet zomaar in iedere situatie kan worden herhaald, terwijl dit toch vaak gebeurt. Zo zal de gewoonte van ‘je terug trekken als het spannend wordt’, praktisch kunnen zijn als je klein bent of in de minderheid. Maar als het bijvoorbeeld spannend wordt in een werkoverleg, dan is terugtrek gedrag niet effectief. (* er zijn vele gewoontes zoals: fel, agressief, aanvallend, timide, bagatelliseren, negeren, profileren, scoren, afwerend of instemmend gedrag, etc.). Gewoontegedrag valt onder de noemer “Karrensporen” uit Cochin-approach. Zo zijn “onnadenkend werken volgens protocollen” of “de waan van de dag” voorbeelden van karrensporen.
Ontspannen
Een essentieel kenmerk van echt zijn, is dat je ontspannen bent en voelt; je bent gewoon wie je bent en je eigen staat van zijn is ontspannen. Zodra we merken dat we op ons gemak zijn, dat we de situatie als veilig ervaren, en dat het voelt als ‘ik mag gewoon zijn wie ik ben’ dan is ontspanning daar. Ontspanning is waarschijnlijk het meest wezenlijke aspect en duidelijke indicatie van echt zijn.
Echt zijn
Wanneer je de bovengenoemde aspecten van ‘echt-zijn’ ervaart in je zijn en in je gedrag dan kan je zeggen dat je ‘echt’ bent. In feite ben je dan trouw aan jezelf; in contact met jezelf en doe je wat jou en de situatie past. Vaak is het genieten als je merkt dat je ‘echt’ bent :-).
Oordeelvrij
Om te voorkomen dat je echt of niet-echt, als oordeel ziet, nog het volgende. Het is vrijwel onmogelijk om continu ‘echt’ te zijn. Dus als je merkt dat je veel of weinig of vrijwel nooit ‘echt’ bent, laat dat dan vooral een constatering zijn. Je ervaring van niet echt, is een ingang voor reflectie en verkenning naar wat er precies speelt.
Wellicht helpt je dit om een stap te zetten in de richting van meer echtheid in jouw leven.
Bewerking van een onbekende schrijver.
