Vorige week eindigde de post met de film The Bridges of Madison County met Meryl Streep? In deze film speelt Meryl een huismoeder die, wanneer haar man en kinderen op vakantie zijn, hartstochtelijk verliefd wordt op een fotograaf (gespeeld door Clint Eastwood). Na een zinderende romance moet ze kiezen tussen haar man en Clint. De scene waarin ze deze beslissing neemt is hartverscheurend. Uiteindelijk kiest ze voor haar gezin. Een tamelijk theatraal voorbeeld, maar situaties zoals deze komen wel degelijk voor in het echte leven, en zeker niet zelden. Misschien dat je zelf ook wel iets soortgelijks hebt meegemaakt. In Meryl’s geval leek het hoofd het van het hart te winnen; ratio won van gevoel.

 Waarom verstand niet ‘gezond’ is zonder gevoel

Toch was de beslissing van Meryl niet alleen maar gebaseerd op haar verstand. Je zou ook kunnen denken dat haar verantwoordelijkheidsgevoel naar haar gezin toe nu eenmaal sterker was dan haar verliefdheid. Als ze helemaal geen gevoel had gehad, niet voor Clint en niet voor haar gezin, zou ze misschien wel een heel andere keuze hebben gemaakt. Eentje die van haar leven wellicht een puinhoop zou hebben gemaakt.

De bekende neurobioloog Antonio Damasio bestudeerde mensen waarvan het gedeelte van de hersenen (de amygdala) dat emoties opwekt, beschadigd was.[1] Hij ontdekte dat hun vermogen om beslissingen te nemen eveneens beschadigd was. Ze konden wel de beslissingen beschrijven die ze moesten nemen, maar ze konden geen daadwerkelijk besluit nemen. Er waren net zo veel voors als tegens en dat leidde ertoe dat ze de knoop nooit konden doorhakken.

Hoewel dit op zijn minst vervelend voor ze was, zou het op zijn ergst kunnen leiden tot crimineel gedrag. Als iemand zich niet slecht voelt over liegen of stelen bijvoorbeeld, kan de barrière daarvoor vele malen kleiner worden. Je zou dus de conclusie kunnen trekken dat het vermogen om emoties te kunnen ervaren essentieel is voor besluitvorming, zowel voor het individu als de maatschappij.

De kracht van ons gevoel

Damasio stelt daarnaast dat jouw gevoel rationele besluitvorming niet hindert, maar dat het er juist door gedreven wordt. Op zich is dit logisch. Emotie is afgeleid van het Latijnse woord emovere, wat ‘doen bewegen’ betekent. Emoties vertellen je waar je wel en niet naar toe wilt. Emoties vertellen je wat je belangrijk vindt en waar je waarde aan hecht.

Als je een besluit moeten nemen waarbij je rationeel de opties tegen elkaar kunt afwegen, dan kies je de optie waarvan je het beste resultaat verwacht. Maar vaak gaat besluitvorming gepaard met verwarring, tegenstrijdige gevoelens en een intern conflict. Als het niet duidelijk is welke optie het beste voor je is, is jouw ratio machteloos. Op dit soort momenten neemt jouw gevoel het over.

Kortom: Emoties helpen je om de informatie te ordenen die op je af komt. Met je gevoel kan je prioriteit geven aan dingen en bepaal je welke informatie je relevant en overtuigend vindt.

Wat kun je nu praktisch elke dag, elk moment van de dag doen om bij jezelf dat gevoel beter te kunnen toepassen. Daar gaat het volgende week over.

Dank Albert