Gevoelens, emoties, behoeftes bepalen het unieke van mens-zijn. Als wij onze weg kiezen in dit leven dan is niet ons rationele denken daarin bepalend. Ook de rationele wetenschap is van oordeel dat onze behoeften, emoties en gevoelens waarschijnlijk meer dan 80% van ons handelen bepalen en onze ratio minder dan 20%.

Emoties, gevoelens hebben een oorsprong. Geen idee hoe je dat precies noemt, alleen “eigen kracht”, “vrije wil”, “je ziel” zijn daar termen voor. Dat is het fundament en dat bepaalt in feite hoe mensen in het leven staan, wat ze met hun leven doen. Dat fundament is de basis voor alle individuele motieven van mensen. Dat is de rode draad in Cochin-approach. Hoe transparanter de verbinding is tussen onze motieven bij het handelen en onze “vrije wil”, des te beter de menselijke maat tot uitdrukking komt. Dat is de reden van de titel van mijn boek “Met 10 versnellingen RESULTAAT” door de menselijke maat.

Een goede vriend van mij heeft een goed artikel geschreven over verstand en gevoel. Deze en de volgende twee weken publiceer ik dat artikel op onze groep. Het volledige artikel heeft als titel “Kiezen tussen verstand en gevoel: wie heeft gelijk”.

Kennis is macht. Is dat zo? John de Mol (die van Talpa) heeft eens gezegd, “emotie is macht”. En, als je zijn TV-programmas bekijkt, heeft hij dan gelijk? Je denkt misschien dat een hoop verstand de garantie is voor een gelukkig leven. In onze westerse maatschappij lijkt ratio een zogezegd cooler imago te hebben dan gevoel. Ratio staat voor mannelijk en berekenend. Gevoel staat voor vrouwelijk, passioneel en emotioneel. Even een retorische vraag: “Heb jij weleens ruzie gehad met een partner of familielid?” Klinkt het verwijt: “Stel je niet zo aan” of “Doe niet zo irrationeel” je bekend in de oren? In deze blog alles over waarom gevoel belangrijker is dan je misschien denkt (dat was een woordgrapje) en hoe je gevoel en ratio beter kunt laten samenwerken.

 Verstand en gevoel; de eeuwige strijd

Gevoelens (vooral de negatieve) kunnen je leven knap lastig maken. Ze staan het gebruik van je ‘gezonde’ verstand behoorlijk in de weg. Zo vergeleek de Griekse filosoof Plato ratio en gevoel met twee paarden die een koets (jij) in twee tegenovergestelde richtingen trekken. Volgens Plato was gevoel ondergeschikt aan ratio en kon de mens alleen gelukkig zijn als hij luisterde naar zijn verstand.

Emoties kunnen je zeker keuzes doen maken die goed voelen op een specifiek moment, maar waar je later spijt van hebt. Het toegeven aan een korte termijn doelen of impulsen kan jouw lange termijn doelen in gevaar brengen. Misschien voelt het ontzettend goed om toe te geven aan de woede en irritatie die een collega bij je oproept. Maar over het algemeen is het niet verstandig (daar heb je hem weer) om aan een dergelijk impuls toe te geven. Het zou weleens nare gevolgen kunnen hebben voor je carrière. Iets doen wat je eigenlijk niet wilt doen is één van de kenmerken van irrationaliteit. Je zou dus kunnen stellen dat emoties je irrationeel maken.

Ken je de film The Bridges of Madison County met Meryl Streep? In deze film speelt Meryl een huismoeder die, wanneer haar man en kinderen op vakantie zijn, hartstochtelijk verliefd wordt op een fotograaf (gespeeld door Clint Eastwood). Na een zinderende romance moet ze kiezen tussen haar man en Clint. De scene waarin ze deze beslissing neemt is hartverscheurend. Uiteindelijk kiest ze voor haar gezin. Een tamelijk theatraal voorbeeld, maar situaties zoals deze komen wel degelijk voor in het echte leven, en zeker niet zelden. Misschien dat je zelf ook wel iets soortgelijks hebt meegemaakt. In Meryl’s geval leek het hoofd het van het hart te winnen; ratio won van gevoel.

Volgende week: verstand kan niet zonder gevoel en omgekeerd.

Dank: Albert