Is zorgverlener “evidence based?”

 In Geen categorie

Deze blog borduurt voort op de blog van vorige week.

De 21st century skills spelen ook een belangrijke rol bij verpleegkundigen. Het blijkt dat het lastig is de verschillende competenties van elkaar te scheiden. Met name de volgende skills spelen een rol:

Nr. 21 st skills Toelichting De verpleegkundigen zeggen hierover in de praktijk…
1 Kritisch denken en een onderzoekende houding Verpleegkundigen  moeten de ontwikkelingen rondom hun vakgebied goed blijven bijhouden, want de veranderingen in de zorg volgen elkaar razend snel op. Hierbij gaat het niet alleen om de snelle veranderingen rondom de digitalisering en soms ook robotisering van het werk, waardoor werkprocessen veranderen, maar ook om de inhoudelijke aspecten van het werk. Behandelprotocollen veranderen continu.

Ondanks de voortschrijdende techniek blijft de klinische blik belangrijk. Een verpleegkundige ‘kijkt’ voor de arts. Ze blijft zich afvragen of de waarden die door ‘het systeem’ worden aangegeven passen bij datgene wat ze bij de patiënt ziet. De techniek is een belangrijk hulpmiddel bij het monitoren van de patiënt, maar ‘mag’ het niet overnemen

.  Een onderzoekende houding, waarbij voortdurend de vraag wordt gesteld: kan het ook anders, kunnen de protocollen op deze manier bij deze patiënt worden toegepast, blijft belangrijk. Nauwkeurig werken, gecombineerd met een kritisch denkvermogen en probleemoplossend vermogen zijn voor de verpleegkundige belangrijke competenties.

Alles wat we moeten doen is ‘evidence based’,

 

 

 

 

 

“… en dan kom ik bij de patiënt, ik zie dat hij suf is, alle uitslagen zijn goed. Vervolgens bel ik de dokter maar wat wil je precies weten van de dokter?”

 

 

 

Illustratief voor deze houding lijkt het volgende voorbeeld: “Je gaat medicijnen uitdelen en je ziet een nul te veel staan bij het aantal milligram. Je zou iemand hartstikke dood kunnen maken als je de verkeerde dosis geeft.”

2 Communicatie en samenwerking Communicatie en nog eens communicatie, lijkt een kritische succesfactor. Niet alleen met de patiënt en diens familie, maar ook met collega’s, artsen en andere behandelaars. Dat betekent dus voortdurend schakelen. “Hierbij lijken empathisch vermogen en interculturele competenties met het oog op een toenemende diversiteit van de bevolking steeds belangrijker te worden. Vanzelfsprekend moeten verpleegkundigen goed kunnen samenwerken, niet alleen met hun directe collega’s, maar ook met professionals van een andere discipline om er voor te zorgen dat de zorgpaden zo efficiënt en effectief mogelijk kunnen worden ingericht.

 

Als verpleegkundige ontzorg je niet alleen de patiënt, maar ook diens familie, arts en collega’s. Kortom je wordt in toenemende mate een regisseur van de het zorgproces.”
3 Creativiteit binnen grenzen Door standaardisering van de werkprocessen, waarbij protocollen een belangrijke leidraad zijn, geven verpleegkundigen een pragmatische invulling aan de competentie creativiteit “We doen veel aan efficiënt werken, hiervoor brengen we nieuwe ideeën in, zoals dat we nu geen washandjes meer gebruiken, maar papieren handdoekjes die we in de magnetron warm maken. Dat kost minder geld en is efficiënter. Het is belangrijk om na te blijven denken hoe het anders zou kunnen.”
4 Zelfsturing

               

De toenemende werkdruk en de groeiende complexiteit van de zorgvraag van de patiënt doet over het algemeen een groot beroep op het zelfsturend vermogen van een verpleegkundige. Je bent verantwoordelijk voor je patiënt. Hij moet bijvoorbeeld op tijd zijn bij de fysio. Maar als dat lastig is omdat je teveel ‘zware’ patiënten moet verzorgen, wordt er ook van je verwacht dat je dat aangeeft, dat je niet de zorg kunt geven die de patiënt van je vraagt. Dit leer je al tijdens je opleiding, hierin word je gecoacht.”
5 Verantwoordelijkheid In alle hierboven genoemde punten komt één punt dominant naar voren: verantwoordelijkheid is een essentiële competentie voor een verpleegkundige. Het is een verantwoordelijk beroep en die verantwoordelijkheid is de afgelopen decennia alleen maar toegenomen. Dat is iets wat de verpleegkundige in het dagelijkse werk voortdurend voelt.  

 

Als  nummer zes worden  ICT vaardigheden  genoemd waarbij een relatie wordt gelegd met de (toenemende)  automatisering (denk aan het elektronisch patiëntendossier)

Waar gaat het naar toe?

Ziekenhuizen blijven zoeken naar manieren waarop het werk op de werkvloer zo efficiënt mogelijk kan worden ingericht. Sommige verpleegkundigen verwachten dat er een duidelijke scheiding komt tussen verpleegkundigen die zich bijna uitsluitend bezig houden met de regie van de zorg en verpleegkundigen die vooral verantwoordelijk zijn voor de dagelijkse zorg aan bed. Hierbij gaan zij er van uit dat verpleegkundigen met een mbo opleiding vooral ingezet worden in functies met gestandaardiseerde zorgtaken, terwijl de hbo verpleegkundigen vooral in aanmerking komen voor functies waarbij de regie van de zorg centraal staat. Een van de geïnterviewde verwoordde dit als volgt: “Een mbo’er is vooral opgeleid voor de dagelijkse zorg aan bed, een hbo‘er lijkt beter toegerust om onderzoek doen, bijvoorbeeld om te kijken wat ‘evidence based’ de beste behandelmethode is; moet iemand één of vier dagen in bed blijven. Welk onderzoek is dan geschikt? Een hbo‘er heeft geleerd om daar onderscheid in te maken. Het ziekenhuis is nu bezig hoe deze verschillende niveaus kunnen worden onderscheiden in een andere functie-indeling.” Verpleegkundigen hopen wel dat deze ontwikkeling er niet toe leidt dat er een nieuwe bureaufunctie wordt gecreëerd waardoor er mogelijk nog minder handen beschikbaar zijn voor de zorg aan bed. Andere verpleegkundigen verwachten niet dat ziekenhuizen zover gaan met deze opsplitsing van de werkzaamheden, zij gaan ervan uit dat hoger opgeleide verpleegkundigen de coördinerende werkzaamheden blijven combineren met de dagelijkse zorg aan bed voor de patiënt.

Ervaringsdeskundigen en beleidsmakers zijn het, ondanks talrijke onderzoeken naar de zorgprofessional van de toekomst, nog niet met elkaar eens: Hoe moet de zorgprofessional van de toekomst eruitzien?  Enerzijds lijkt de vraag naar een generalistische breed opgeleide zorgprofessional toe te nemen, anderzijds lijkt de vraag naar specialisten toe te nemen door de toenemende complexiteit van de zorgvraag. ’Burgers‘ die zorg vragen worden steeds ouder en juist deze oudere ‘zorgvragers’ hebben vaak complexe problemen. Ook worden de behandelmogelijkheden mede dankzij de voortschrijdende techniek steeds groter en daarmee ook weer de zorgvraag steeds ingewikkelder. Kortom: ‘De‘ zorgprofessional lijkt ook in de toekomst lastig te beschrijven. Er is nu al veel variatie in functies en die zal naar verwachting alleen maar toenemen.

Beleidsmakers verwachten dat de technologische ontwikkelingen er voor zullen zorgen dat de verblijfsduur van de patiënten in ziekenhuizen steeds verder beperkt zal kunnen worden; het aantal bedden in de ziekenhuizen zal sterk ingekrompen kunnen worden (Engelen 2015).  Mede door deze ontwikkelingen zullen de verpleegkundigen nog meer dan ze nu al doen een bijdrage moeten leveren in de regie van het behandeltraject van de patiënten, waarbij hun verantwoordelijkheid voor dit traject steeds minder begrensd zal worden door de ziekenhuismuren. Ziekenhuizen zullen zich bovendien steeds meer gaan richten op de preventie, care lijkt dus steeds meer plaats te maken voor cure. Hierbij gaat men ervan uit dat de regie steeds meer komt te liggen bij de zorgvrager.

Om het tekort aan de meer dan 100.000 benodigde verpleegkundigen (Berenschot 2017)  in de komende jaren op te vangen, pleit Berenschot voor verbetering van de huidige arbeids-voorwaarden en -omstandigheden.  (Vooral  reduceren van de administratieve  werklast en uitbreiden van stagemogelijkheden).

Ten slotte

Verpleegkundigen lijken zich steeds meer te ontwikkelen in de richting van het bekende schaap met vijf poten. Aan de ene kant moeten ze in staat zijn op een efficiënte en effectieve manier de basiszorg te verrichten, anderzijds wordt een onderzoekende houding gevraagd waarbij verpleegkundigen in staat zijn complexe problemen binnen een multidisciplinair team op te lossen. Sommige ziekenhuizen voegen deze verschillende rollen samen in één functie, andere ziekenhuizen lijken voor een sterke arbeidsdeling te kiezen, waarbij de veelal lager opgeleide verpleegkundigen zich vooral bezig houden met de basiszorg aan bed, terwijl de hoger opgeleide verpleegkundigen zich bezig houden met de regie van de zorg, waarbij de reikwijdte van hun verantwoordelijkheden steeds minder begrensd worden door de muren van het ziekenhuis.

Competenties die het leervermogen van de verpleegkundigen versterken lijken steeds belangrijker te worden, een onderzoekende houding, waarbij kritisch denken en probleemoplossend vermogen centraal staan, blijven belangrijke competenties. Juist in het digitale tijdperk is het vermogen om samen te werken en goed te kunnen communiceren buitengewoon belangrijk om een bijdrage te blijven leveren aan de steeds complexer wordende zorgvraag van patiënten die in een ziekenhuis behandeld worden. Transmurale zorg zal in de toekomst steeds belangrijker worden.

Dank aan studenten en collegae van Rien Brouwer, m.n. Eline van der Hulst, Sophie van Geel, Esther van Spronsen, Aleid Kamp, Julia van Ittesum, Sven Verheem, Lema Merton, Esmay Everse en Dennis Bakker. De laatsten hebben de 44 interviews afgenomen die de basis vormen voor deze post.

Recent Posts

Leave a Comment

Nieuwsgierig geworden?

Wilt u geïnformeerd blijven? Laat dan hier uw gegevens achter. Dan houden wij u maandelijks op de hoogte met onze informatiebulletin t.w. “de Stroomversnelling”