Een gesprek aangaan is bij velen een koude douche. Mensen worden onzeker, ze voelen zich gespannen. Dat maakt dat de kans groot is, dat je jezelf te sterk onder druk zet. Die druk, daar ben jezelf verantwoordelijk voor. Hoe beter je die druk in de hand hebt, des te groter de kans dat je minder onzeker wordt. Immers mensen stellen zichzelf eisen die helemaal niet realistisch zijn. Veel mensen denken dat ze een eerste gesprek op een creatieve, unieke, originele of spontane manier moeten beginnen.
Meestal is dat helemaal niet nodig. Sterker die mensen slaan veelal de plank mis. De meeste eerste gesprekken beginnen op een “veilige-clichématige” manier: een opmerking over de drukte, het lange wachten, het weer, een vergadering, o.i.d..
In vrijwel alle menselijke contacten herken je een opbouw. De communicatie gaat eerst over algemeenheden en geleidelijk aan wordt die directer, meer persoonlijker. Allereerst stap je op iemand af. Of je belt iemand op. Dat eerste contact is essentieel. Praktisch gesproken bepaal jij of de ander dan of jij of hij wel verder wil met dat contact. Daarna ga je bewust aan de slag om na te gaan hoe je de communicatie wilt vormgeven. Dus of je het bij koetjes en kalfjes houdt of dat het meer persoonlijk, meer intiem wordt. Deze spelregel is de bekende plank. Doe je dit niet dan sla je de plank mis.
Dan is er nog een bron van onzekerheid. Wat doe je als in het eerste gesprek stiltes vallen. Ook komt het bij vrijwel iedereen voor dat je moet zoeken naar de naar de juiste woorden. Ook dit is logisch. Voordat een gesprek met een onbekende op gang komt, is er al enige tijd verstreken. Er vallen altijd stiltes. Dat is toch logisch, je kent elkaar niet eens. Beiden willen zich wat zekerder voelen. Dan ga je op zoek naar gemeenschappelijke interesses of onderwerpen. Daarom verandert het onderwerp in een gesprek wel eens. Zelfden is zo’n eerste gesprek meteen spontaan, meestal komt het enigszins stroef op gang. Stop dus met te denken dat het gesprek niet lukt of dat het niet loopt. Daarmee maak je jezelf helemaal gek, nog onzekerder.
Dus: GUN JEZELF DE TIJD OM NA TE GAAN OF JE OOK DOOR WILT PRATEN MET DIE ANDER.
Er zijn nogal wat mogelijkheden om een gesprek aan te gaan:
- Begin een gesprek met een veilig onderwerp (niet over Ajax beginnen bij iemand uit Amsterdam. Het kan zijn dat hij voetbal verafschuwt). Maar wel bijv. over het weer, of over “kon u het makkelijk vinden?”
- Je kan ook de vraag stellen of je het onderwerp dat centraal staat in het gesprek ook zo moeilijk vindt. Immers bij een interview ga je praten over een onderwerp. Dat kan voor jou en voor de ander best een lastig onderwerp zijn. Als je dan aangeeft dat jij het een lastig onderwerp vindt, dan stel je je zogezegd kwetsbaar op. Dat maakt het gesprek opener.
- Je kan ook beginnen met een open vraag. Bijv. wat vind jij van ……. Met name bij deze vragen kunnen uitgebreide reacties komen. Dat maakt het gesprek makkelijker omdat je op die reactie kunt inhaken.
De beste methode bestaat niet. Zorg wel dat je een aantal mogelijkheden hebt om het gesprek aan te gaan. Wat jij prettig vindt te doen is belangrijk en dan vervolgens hoe de ander erop reageert. Daarom is het belangrijk DAT JE LUISTERT EN KIJKT NAAR HOE DE ANDER REAGEERT! De ander laat vanzelf blijken dat hij/zij geen behoefte heeft aan een gesprek (of een gesprek op dat niveau).
Door te luisteren en te kijken voorkom je dat al je aandacht gericht blijft op vragen als: “Wat moet ik nu zeggen?”. Als de ander reageert op een vraag zitten er in de reactie altijd verschillende onderwerpen waarop je kunt doorgaan. De vraag wordt dus:” Waarop wil ik verder ingaan ?”.
Het vervolg op de start van een gesprek.
Blijf ajb niet vragen stellen. De ander gaat zich dan zeer ongemakkelijk voelen. Doe zo snel als mogelijk pogingen om het gesprek persoonlijk te maken. Dit doe je door je eigen visie, of mening, je eigen gevoel uit te spreken. LET OP nooit een oordeel geven. Oordelen kunnen immers persoonlijk worden opgevat. Door je mening te geven maak je het voor de ander interessant om daarop weer te reageren. Dan ontstaat er een goed een meer persoonlijk gesprek. Alleen door zelf een risico te nemen in openheid, geef je de ander een stimulans dit ook te doen.
Zoals altijd: oefening baart kunst. Maak een soort van een script waarop je de aanvang van het gesprek maakt. Dat geeft je houvast bij onzekerheid. Lees zo’n script nou niet op, probeer het als een leidraad op een natuurlijke manier te volgen.
En als je zo’n gesprek hebt gehad, ga dan na wat voor jou goed voelde, wat je volgens jou kon verbeteren. Vraag ook naar je gesprekspartner at hij van het gesprek vond, wat beter kon etc. dat is leren door te doen. Dat helpt je af van onzekerheid.
Dank Jos

