Ga je filosoferen over het onderscheid tussen grondwet en natuurwetten dan is belangrijk dat je over jouw eiegn denken moet gaan nadenken. Alleen, hoe doe je dat dan?
Er is een filosoof, Zygmunt Bauman die zegt dat de moderne samenleving smelt en vloeibaar wordt.
Ergens in 2000 zegt hij dat solide structuren en instituties steeds meer verdwijnen. Die vormden de fundering onder onze samenleving. Die maken steeds meer plaats voor processen die voortdurend in beweging zijn.
Deze vloeibare wereld behoudt nooit lang dezelfde vorm en kenmerkt zich door nooit stil te staan. Alles lijkt aan verandering onderhevig: de mode die we volgen, de technologie die we gebruiken en de dingen waar we van dromen. Dit resulteert in voortdurende onzekerheid en angst voor wat de toekomst brengt. Zo is al jaren bekend dat virussen die altijd op dieren hebben geleefd zouden gaan “overspringen” naar mensen. Dat geeft een andere dimensie aan ziektebeelden, aan behandelingen en ook aan onze leefwijzes. We moeten onze leefwijzes aanpassen aan de kans dat die onbekende virussen ons dagelijks leven plotseling kunnen bepalen. Geen grondwet die hier een antwoord op heeft. De natuur bepaalt.
Deze nieuwe orde, een voortzetting van de moderniteit in een andere vorm, biedt ook kansen. Nu tijd en plaats hun relevantie verliezen dankzij technologische ontwikkelingen, ligt de wereld aan de voeten van het vloeibare individu. Dat maakt onze samenleving vloeibaar. “In onze vloeibare samenleving is verandering de enige constante, volgens socioloog Zygmunt Bauman.”
We bewegen steeds verder weg van de ‘harde’ en ‘solide’ samenleving die gestoeld is op wetgeving, aan regels waar je je aan moet houden, hardware, en toegaan naar een ‘lichte’ en ‘vloeibare’ samenleving gebaseerd op software, natuurwetten. Bauman stelt terecht dat de eerste de tijd stilt en de tweede de tijd versnelt. Oftewel: terwijl de industriële samenleving alles doet om tijd te structureren en onder te brengen in roosters, regels, werkverdelingen, planningen en deadlines, gaat het in de vloeibare moderniteit om een toenemende dynamiek.
Meer dan in het verleden kunnen we in de tijd zelf investeren en ermee woekeren, door taken door anderen of door algoritmes te laten uitvoeren. Het is niet meer nodig om allemaal net te doen alsof we een gemiddeld mens zijn, die met vijf dagen van negen tot vijf achter een bureau en tussendoor zevenenhalf uur slaap het effectiefst is. Tijd daalt neer uit zijn ivoren toren en wordt een decentraal begrip, afhankelijk van zijn context.
Dit artikel is mede de oorzaak dat cochin-approach zich verzet tegen de uitspraak van ‘one size fits all.
Ook onze identiteit wordt vloeibaar. Bauman ziet daar, vooral het gevaar in dat we als bange mensen koste wat kost groepen die vloeibaar leven het etiket ‘anders’ geven, met alle gevolgen van dien.
Als we verantwoordelijk om willen gaan met de wereld en de mensen om ons heen, zullen we af en toe de tijd moeten stilzetten en naar anderen luisteren. Sommigen komen misschien niet gemakkelijk mee in alle veranderingen die de samenleving ons voorschotelt. We moeten ervoor zorgen dat zij geen vreemden worden en ze de tijd gunnen die ze nodig hebben. We zouden de erfenis van Bauman geweld aandoen als we de samenleving laten schiften.
