Qua politieke economie zijn er twee dominante systeemtheorieën: kapitalisme en socialisme/communisme. Bij het kapitalisme is de vrije markt het organiserende principe in de samenleving, en bij het socialisme/communisme is er sprake van een planeconomie.
Het zal u niet ontgaan zijn dat het kapitalisme zeer, zeer nadrukkelijk dominant is in de hedendaagse wereld. We leven in een kapitalistische wereld. Het socialisme/communisme wordt vooral gepresenteerd en gepercipieerd als het verschrikkelijke systeem waar we ons tegen af moeten zetten. Kapitalisme en socialisme/communisme horen daarom bij elkaar. Ze hebben elkaar nodig om hun bestaansrecht te rechtvaardigen. Het zijn 2 kanten van eenzelfde medaille.
Wat we vergeten is dat er nog een derde weg is die ik het commOnisme noem. Naast de dominante, bekende wegen van de markt en de staat is er nog de weg van de meent. Er zijn ook volop mogelijkheden om de samenleving te organiseren op basis van het Commons-gedachtegoed dat door Elinor Ostrom op de economische kaart is gezet. Mensen kunnen zaken ook direct met elkaar organiseren, in plaats van via bedrijven en/of via de staat. Het bárst wereldwijd van voorbeelden waarin burgers dit doen, en zo een levensbestaan hebben ingericht op basis van samenredzaamheid en subsistentie; in plaats van de zelfredzaamheid en consumptie die het kapitalistische systeem kenmerkt.
Laat u dus niet misleiden door de mensen die stellen dat het kapitalisme een natuurwet is en/of die stellen dat we het socialisme/communisme natuurlijk niet moeten willen, en dan verwijzen naar naargeestige totalitaire landen als Noord-Korea en Cuba. Daarmee laat u zich gijzelen in een illusoire grip! Er is nog een weg. Er is een uitweg; het pad van de Commons!
Dank Kees Klomp
