“Toch vindt ik het flauw”, zegt Lilian*, met armgebaren, alsof ze direct wil weg wapperen wat ze zegt. Lilian doet met negen cursusgenoten de training met mij als de trainer. “Wat vind je flauw?”, vraag ik. “Nou, ach, het doet er ook niet toe”, zegt ze, ongemakkelijk met de aandacht. “Ik ben nieuwsgierig geworden, nu wil ik de rest ook wel weten”, voeg ik toe. “Nou, weet je, het basketballen zelf vind ik fantastisch, maar ik wil niet na elke training acht biertjes drinken, alsof we verplicht twee uur gezellig moeten zijn.”

 Flauw

“Aaah”, zeg ik: “Dus je geniet van het basketballen, en wilt misschien ook wel een biertje drinken daarna, maar niet het idee hebben dat je er alleen bij hoort als je na elke training acht biertjes drinkt, is dat het?” “Ja, ja inderdaad”, beaamt Lilian, en….ja…ik vind het gewoon flauw….nou ja, laat maar.” Opnieuw is het duidelijk dat er meer leeft bij Lilian, en opnieuw lijkt ze het van tafel te willen vegen, alsof ze de groep vanavond lastig valt, terwijl ze juist bijdraagt. “Vind je het flauw dat ze je niet lijken te accepteren als je op je eigen voorwaarden meedoet?” gis ik verder.

Erkenning

“Jazeker! En weet je”, gaat Lilian verder, zoals zo vaak als iemand empathisch beluisterd wordt: “Ik mis het basketballen, maar ik ben weggegaan omdat ik niet meer tegen die groepsdruk kon. Dan kunnen ze toch op zijn minst zeggen dat het jammer is dat ik niet meer mee doe?!” “Kan het zijn dat je erkenning wilt voor de keuze die je hebt gemaakt? Dat je gezien wilt worden in dat het een moeilijke keuze was om voor jezelf op te komen?” gis ik verder. “Ja, ja precies, dat”, beaamt Lilian nu: “Nu zeggen ze alleen maar dat het ‘flauw’ is dat ik ben weggegaan.”

Keuze

“Dank je wel Lilian, dat je dit deelt. Ik ben je dankbaar, omdat ik me nu beter met je kan verbinden, maar ook omdat we allemaal van jouw voorbeeld kunnen leren. Wat ik hoor is namelijk dat je erkenning wilt voor iets wat bij jou toen niet helder was. Er waren gevoelens van onvrede en frustratie en je hebt uiteindelijk je eigen keuze gemaakt, zonder dat je helder hebt kunnen verwoorden aan je basketbal teamgenoten, dat je liever 1 biertje dronk dan acht, en weg wilde kunnen gaan zonder flauwe opmerkingen als je de eerste was die wegging. Klopt?

Gereedschap

Lilian knikt. “Je had op dat moment ook niet het gereedschap om helder te zeggen wat je dwars zat” voeg ik toe. “Anders had je dat wel gedaan en waren er waarschijnlijk meer keuzes geweest dan de uitersten: ‘blijven’ of ‘weggaan.’ Anyway: als je merkt hoe veel tijd het heeft gekost om nu duidelijk krijgen wat voor jou belangrijk is (zoals keuzevrijheid, erbij horen, erkenning, en acceptatie, ook als je andere keuzes maakt dan je teamgenoten) en je nu realiseert dat jij dit toen allemaal niet wist, hoe hadden je teamgenoten dan rekening kunnen houden met iets wat je zelf niet wist?” Even is het stil. “Ja, dat is inderdaad lastig”, beaamt Lilian.

Wat wil je wel?

Vaak weet je sneller wat je niet wilt dan wat je wel wilt. Wat je niet wilt merk je aan onaangename gevoelens, zoals frustratie, irritatie of onmacht, maar wat je dan wel wilt… oef, dat kan nog lastig zijn om te ontdekken. Een ding is zeker, het is heel belangrijk dat je gaat leren heel helder te vertellen waar het jou om gaat! En weet dit: als je zelf niet duidelijk kunt zeggen wat je wilt, hoe kunnen anderen dan rekening houden met wat jij wilt?

Dank: Susana Rusch Garcia (geweldloze communicatie)