In het afgelopen jaar 2021 zijn in ‘De Stroomversnelling’ diverse onderwerpen behandeld over hoe je een denker vanuit mogelijkheden kan worden dan wel hoe je die bij jezelf kan versterken. Er zijn diverse principes en richtingen aangegeven. Ook zijn er vele vaartips gegeven die je praktisch dagelijks in jouw werk en leven kan toepassen. In deze Seaman’s story geef ik je een voorbeeld van een man die heel zijn leven in mogelijkheden dacht en leefde.
Het gaat dus over een man.
Hij was de bekendste woordvoerder van een mensenrechtenbeweging.
Hij was geboren in 1936. Na zijn diensttijd was hij toneelknecht, belichter, regie-assistent, dramaturg en toneelschrijver bij een belangrijk toneelgroep. Hij heeft diverse bekende toneelstukken geschreven en was als zodanig bekend in Europa.
Vanaf 1968 had hij een publicatieverbod. Zijn toneelstukken mochten niet meer worden opgevoerd. Om te overleven moest hij toch geld verdienen en ging werken als ongeschoold arbeider in een brouwerij. In 1977 sloot hij zich aan bij de mensenrechtenbeweging en daardoor werd hij in 1978 tot 14 maanden gevangenisstraf veroordeeld. Tijdens zijn gevangenschap bleef hij schrijven en dat schoot in het verkeerde keelgat bij de machthebbers. In 1979 werd hij opnieuw gearresteerd en kreeg 4,5 jaar onvoorwaardelijke gevangenisstraf. Hij werd in die periode ernstig ziek en werd vervroegd ontslagen. Officieel heette het dat zijn straf slechts was onderbroken.
In 1986 kreeg hij in Nederland de Erasmusprijs vanwege zijn literaire verdiensten, maar feitelijk was dat de eerbetuiging aan de mensenrechtenbeweging. In 1989 was het 20 jaar geleden dat een van de medestanders van de mensenrechtenbeweging zich publiekelijk van het leven had beroofd (een jaar later was ik zelf op die gedenkplaats). Ter herdenking van die gebeurtenis was er een plechtigheid waar de man ook aanwezig was. Opnieuw werd hij gearresteerd. Hij werd opnieuw veroordeeld tot een gevangenisstraf. In hetzelfde jaar werd hij voorwaardelijk vrij gelaten. In die periodes van gevangenschap schreef hij het volgende:
De weg van de hoop
Diep in onszelf dragen we hoop:
als dat niet het geval is, is er geen hoop.
Hoop is de kwaliteit van de ziel
en hangt niet af van wat er in de wereld gebeurt.
Hoop is niet te voorspellen of vooruit te zien.
Het is een gerichtheid van de geest,
een gerichtheid van het hart,
voorbij de horizon verankerd.
Hoop in deze diepe krachtige betekenis
is niet hetzelfde als vreugde
omdat alles goed gaat
of bereidheid je in te zetten
voor wat succes heeft.
Hoop is ergens voor werken
omdat het goed is,
niet alleen omdat het kans van slagen heeft.
Hoop is niet hetzelfde als optimisme
evenmin overtuiging dat iets goed zal aflopen.
Wel de zekerheid dat iets zinvol is
afgezien van de afloop, het resultaat.
De laatste keer dat deze man gearresteerd werd was bij de herdenking van Jan Palach, die zich in 1969 zelf verbrandde als protest tegen de bezetting door de Sovjet Unie en de andere Oostblok-landen van zijn land. De man was de dichter en was de belangrijkste woordvoerder van de mensenrechtenbeweging Charta 77. In 1990 was hij opnieuw aanwezig bij de herdenking van Jan Palach. Nu als eerste vrij gekozen president van Tsjechoslowakije, vanaf 1936 zijn land. De naam van de man, dichter, president die in 2011 overleed: Václav Havel.
