Als je wilt veranderen is het belangrijk je bewust te zijn van een hele belangrijke oorzaak. Die oorzaak zorgt ervoor dat je niet gaat veranderen. Sommige mensen zijn super zelfverzekerd en trekken zich nergens wat van aan en gaan gewoon door en nemen de veranderingen die het leven nu eenmaal in zich heeft op de koop toe. Er die overal beren op de weg zien. Schreeuwende managers, onheil door slechte resultaten, onverwachte ontwikkelingen etc.
Ga er maar vanuit dat dat allemaal te maken heeft met hoe we zijn opgegroeid. Wat onze ervaringen zijn. Welke trauma’s we hebben opgelopen bij ervaringen in het verleden. De meeste mensen met wie ik in veranderprocessen te maken heb gehad en angstig zijn voor veranderingen, zeggen vaak in het begin: ‘Maar ik ben nu eenmaal zo’. Of ‘Dat is nu eenmaal het aard van het beestje’.
Dat klopt niet. Ook met dergelijke opmerkingen zijn we opgegroeid. Zodra je zoiets hoort van ‘Ik ben nu eenmaal zo’, dan gebeurt er iets. Feitelijk ben je aan het ontkennen dat leven “ontwikkelen, of groeien” betekent en dat jij leeft. Feitelijk ontken je dat jij leeft.
M.a.w. je zet jezelf vast!
Met dergelijke uitspraken heb je dus een excuus in handen om niet mee te gaan. Dus te bereiken dat je jezelf niet wil ontwikkelen, zelf de touwtjes in handen wil nemen om jezelf te ontwikkelen. Want ja, je bent toch eenmaal zo? Als baby hebben we in aanleg een aantal persoonlijkheidskenmerken. Die zijn aangeboren. We zijn bijvoorbeeld introvert of extravert. Of we staan open voor nieuwe ervaringen of minder open voor nieuwe ervaringen. Dat zie je al aan peuters. Sommige peuters springen meteen in de groep en anderen kijken eerst een poosje op afstand de kat uit de boom. Maar als een peuter op een speelgoed strijkplankje (geen echte) onderbroeken gaat strijken, dan doet die peuter dat omdat zij dat iemand heeft zien doen. Dat is aangeleerd gedrag. Of het is gedrag ontstaan uit een nare ervaring en de angst om zo’n nare ervaring nogmaals te krijgen, zorgt ervoor dat je jouw gedrag hebt aangepast.
Wat je gelooft wordt waarheid
Kortom: alles wat je over jezelf gelooft is waarheid, zolang je jezelf identificeert met overtuigingen als: ‘Ik ben nu eenmaal niet goed genoeg’, ‘Ik ben nu eenmaal een angstig persoon’ of ‘Ik ben nu eenmaal netjes’. Je denkt dat je die persoon bent en daarom gedraag je je er naar. En daardoor voel je je inderdaad angstig, niet goed genoeg etc. Het is belangrijk om verschil te zien tussen je gedrag en wie je werkelijk bent. Je bent niet onzeker, je gedraagt je onzeker. Je bent niet angstig, je gedraagt je alleen angstig. En je bent geen controlefreak, je doet er alleen alles aan om de controle te behouden. Ik ben geen psycholoog. Ik wérk als psycholoog. Zie je het verschil? Zolang je jezelf identificeert met datgene waar je last van hebt, wordt het moeilijk om angst, onzekerheid, controlfreakerigheid, los te laten.
Mensen kunnen veranderen.
Het goede nieuws is, dat het mogelijk is nieuw gedrag aan te leren. De hersenen van mensen met nare ervaringen, of een lastige opvoeding, kun je als het ware te ‘resetten’. Je kan ze nieuwe dingen laten ervaren die ze nog niet eerder hebben ervaren. Zoals het op een volwassen manier mee laten doen in een projectteam, om ze te laten ervaren hoe het is om in zo’n team te functioneren. Bijvoorbeeld om ze te leren om te gaan met drukke sociale situaties. Zo kunnen die mensen ervaren dat een situatie met mensen ook kan betekenen dat er niets ‘vervelends’ gebeurt. Die nieuwe ervaringen slaan mensen dan op in hun brein. Waardoor ze zich anders gaan gedragen. Socialer en minder angstig.
In 5 stappen veranderen
Ook jij kan dat! Ook jij kan jouw hinderlijk aangeleerde gedrag ook weer afleren. Tijd dus om deze ‘monsterlijke’ gedachten over jezelf aan te pakken. De volgende stappen kunnen j helpen “hoe dat te doen”.
Stap 1
Begin eens met het benoemen van jouw overtuigingen en ideeën waarmee je jezelf vastzet. Wat roep jij vaak over jezelf? Wat denk je vaak over jezelf?
Stap 2
Misschien groeide je op in een onveilige omgeving en was het als kind voor je van levensbelang om alles en iedereen in de gaten te houden. Nu is dat niet meer zo, maar je doet het nog steeds, ook al is dit gedrag niet meer nodig. Besef dat gedrag, emoties en overtuigingen in het verleden zijn ontstaan toen nuttig waren. Die taak is nu klaar en vaak niet meer nodig.
Stap 3
Je bént niet goed genoeg. Je voelt en gedraagt je alleen maar zo.
Stap 4
Door te beseffen dat je je gedrag niet bént kun je beter accepteren dat het zo is. En je er niet meer tegen verzetten. Wil je precies weten wat er nog meer voor nodig is om negatieve gedachten en gevoelens te accepteren.
Stap 5
Benoem hoe je je wél wilt gedragen.
Stap 6
Breng dat nieuwe gedrag in praktijk en merk de verschillen met het oude gedrag. Schaaf bij leer opnieuw. Ga hiermee door, houdt vol en zet door totdat je echt tevreden bent.
Loslaten
Dat oude gedrag kenmerkt je eigenlijk. dat noemen we ook wel “jouw identiteit”. Dus al je gedragingen maken jouw identiteit. Het is dus belangrijk om je oude identiteit los te laten. En dat vraagt veel van je energie, tijd en het brein moet gereset worden. Het is gewend al héél lang zo te functioneren en te denken. Er zit er maar 1 ding op: je blootstellen aan nieuwe ervaringen en je nieuwe gedrag, zoals je je wilt voelen en gedragen, gaan uitvoeren. Op die manier kun je je oude gedragingen los laten en komt er beweging in je leven.
Bewerking van een onbekende
