Nemen, tonen en dragen

Ook mij gebeurde het regelmatig, dat ik in vervelende situaties kwam of op een probleem stuitte en dat ik dan doorging op de manier van leven en werken die mij juist in die situatie had gebracht. Tja, ik vond het wel erg vervelend allemaal en ik merkte dat dat schelden en kankeren en gewoon doorgaan op de manier waarop ik bezig was helemaal niets oploste. Ergens zo rond m’n twintigste was ik op vakantie in Bulgarije, dat lag toen nog achter het ijzeren gordijn. Ik kreeg daar te maken met een situatie waarin ik verboden werd ook maar IETS te zeggen. Als ik m’n mond wel open had gedaan, dan was de kans op zeer grote problemen 1000% geweest. Die situatie waarin ik werd gedwongen heeft mij geleerd om mijn verantwoordelijkheid te nemen voor mijn eigen gedrag in welke situaties dan ook. Natuurlijk de situatie was logisch dat ik mijn mond hield. De verandering was dat ik heb gevoeld en ervaren dat IKZELF voor mijzelf kon kiezen. Dus dat ik mijn mond houdt omdat ikzelf ervoor kies om in die situatie m’n mond te houden.

In welke situatie ik ook kom, in alle situaties heb ik de mogelijkheid om besluiten te nemen en kan ik voor mijzelf beslissen. Kom je in een vervelende situatie of krijg je te maken met een probleem, dat kan je kankeren, klagen, kop in het zand steken. Je kiest er dan voor om te kankeren. Ben je dan van je probleem af? Is die vervelende situatie dan opgelost? Concreet: je blijft dan zitten met dat probleem, met die vervelende situatie. Echter wanneer je niet tevreden bent over situaties in het of jouw leven of je werk kan je ook zelf de touwtjes in handen nemen. Immers jij bent de enige die echt de consequenties van dat probleem op jouw werk kan oplossen. Of jouw leven, jouw werk zodanig kan wijzigen opdat je geen last meer zal hebben van die vervelende situatie. Lukt mij dat nu altijd? Nou bepaald niet alleen wel steeds beter.

Bij een training van Anthony Robbins in de USA heb ik de volgende handreikingen gehad om je verantwoordelijkheid te nemen. In het navolgende gaan jij en ik door elkaar. Zelf lukt het mij niet altijd om de handreiking te volgen. Daarom door elkaar. Wellicht kan jij er ook wat mee, dus maak de handreiking vooral persoonlijk:

1. ik heb besloten en aan die beslissing herinner ik mij vrijwel dagelijks, nl dat ik zelf verantwoordelijkheid neem voor mijn leven en mijn werk. Dus in welke situatie ik ook kom, welk probleem er nu ook voor mij ligt, ik ben verantwoordelijk voor wat ik op dat moment doe of niet doe. Dus wanneer ik ergens met collega’s werk dan laat ik mijn humeur niet beïnvloeden door die collega’s die voortdurend lopen te kankeren. Ik doe mijn werk omdat ik dat leuk vind om te doen en laat die collega’s “links” liggen. Ik doe niets met hen.
2. Ik kom altijd afspraken na omdat ik daarvoor de verantwoordelijkheid heb genomen. Zo kunnen anderen altijd op mij rekenen. M.n wanneer je in teams samenwerkt willen mijn teamleden graag van mij op aan kunnen. Omdat ik daarvoor verantwoordelijkheid heb genomen, kan dat. Hoe kun je dit bereiken? Door je aan afspraken te houden
3. Je legt rekenschap af voor wat je wel of niet hebt gedaan. Je probeert je fouten niet te verbergen. Je bent bereid de consequenties zelf te aanvaarden, de fout eventueel te herstellen en de les te leren. Dit heet ook wel dat je nederigheid hebt om je fouten te erkennen. Bovendien ben je op deze manier toegankelijk voor andere mensen om jou feedback te geven. Mensen kunnen op je rekenen omdat ze weten dat ze je zonder problemen aan kunnen spreken op gedrag.
4. Ik richt mij op wat ikzelf doe. Je legt geen rekenschap af voor wat anderen wel of niet hebben gedaan. Immers daar heb ik geen invloed op. Ook vind ik het minder belangrijk wat een ander wel of niet hoort te doen. Ik richt me op mijn eigen deel, niet op dat van een ander. Concreet: ik wil dat er wat verandert in onze manier van werk-doen. Er dient een betere verhouding te komen tussen economie en natuur. Wat ik kan doen, doe ik. Ik laat mijn handelen dus niet afhangen van wat de regering of mijn werkgever of mijn opdrachtgever wel of niet doen.
5. Als je verantwoordelijk bent, doe je dingen met volledige inzet. Dus de zinsnede van “ik heb het geprobeerd en het lukt niet dus ga ik niet verder” dat bestaat bij mij niet. Ik zal 1000 keren iets proberen en dan bij de 1001-e keer lukt het mij wel. Ik voel mij verantwoordelijk voor het proces naar het eindresultaat. Dan toon je inzet en doe je daadwerkelijk je best om dat waar ik mij verantwoordelijk voor voel om dat voor elkaar te krijgen. het gaat om een zo goed mogelijk resultaat te behalen. Dus goed genoeg is goed.
6. Omdat ik mij verantwoordelijk voel ontvang ik heel graag opbouwende feedback. Wanneer je op gedrag wordt aangesproken als er iets verkeerd is gegaan, dan accepteer ik het. Ook ik schiet nog te vaak in de verdediging, alleen ben 100% bereid om misverstanden op te lossen.
7. Ik hanteer de spelregel “geven en ontvangen” (dus niet geven en nemen). Ik ontvang graag complimenten en lof voor mijzelf. Omdat ik mijn verantwoordelijkheid neem en zie dat iets lukt dan is dat alleen voldoende om mijn voldoening te geven. Krijg ik dan van anderen complimenten dat ontvang ik die. Het gaat mij dus niet om die complimenten of anders en neem zeker geen dingen van anderen omdat ik vind dat ik daar recht op heb.
8. Je geeft anderen niet de schuld. Als je een fout maakt, dan neem je daar verantwoordelijkheid voor. Anderen de schuld geven of je eigen geheugen dat die je in de steek zou hebben gelaten, geef je ook niet de schuld. Je verzint geen smoesjes om onder jouw verantwoordelijkheid uit te komen. Op deze manier kunnen andere mensen inzien dat ze op je kunnen rekenen.
9. Je belooft niks wat je niet kunt doen. Je belooft niet dat je dingen gaat doen die eigenlijk te moeilijk voor je zijn of waar je geen tijd voor hebt. Het is onverantwoordelijk gedrag als je te veel verantwoordelijkheden op je laadt en je vervolgens niet aan de afspraken houdt. Hoe goed je bedoelingen ook zijn. Wek ook de indruk niet dat je iets kan. Anderen zullen dan wellicht een beroep op je willen doen, en dan moet je terugkrabbelen op wat je gezegd hebt. Dan ben je feitelijk onbetrouwbaar.

Tenslotte. Mensen die verantwoordelijkheid nemen, herken je direct doordat ze pro-actief zijn. Ze hebben zich iets ten doel gesteld, en in veel handelingen die ze doen zie je dat doel terug.